تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 282

مساهمون:

ص٢٨٢
و . . . مىباشد .

مشخصات

توسكا قشلاقى درختى است كه در شرايط مساعد ، بلندى آن 30 - 25 متر مىشود . برگهاى آن به رنگ سبز برّاق در هر دو طرف ساده ، مدّور ، متناوب و چسبنده است ، بخصوص برگهاى جوان و جوانه‌هاى آن . گلهاى آن به صورت نر و مادهء جداگانه است و روى شاتون قرار دارند . پوست تنهء توسكا خاكسترى و شكاف‌دار و از داخل قرمزرنگ است . دانه‌ها روى مخروطه‌هاى تخم‌مرغىشكل قهوه‌اىرنگى كه اطراف هريك را فلسهاى چوبى فراگرفته است ، قرار مىگيرند . ريختن دانه‌ها در پاييز ، در زمستان يا در بهار برحسب آب و هواى منطقه صورت مىگيرد . توسكاى قشلاقى بومى اروپا و آسياى شمالى است و واريته‌اى از آنكه نام آن فوقا ذكر شد ، در تركيه ، قفقاز و ايران در جنگلهاى جلگه‌اى شمال ايران مىرويد و معمولا از اولين درختهايى است كه در شمال كنار درياى خزر ديده مىشود و تا ارتفاع 1000 متر در ولىآباد بالا مىرود . در كتب قديم توسكاى قشلاقى واريتهء شمال ايران را « حوره روميه » نامبرده‌اند . توسكا قشلاقى در مناطق پرآب و مرطوب و مانداب و در كنار جريانهاى آب مىرويد .

تركيبات شيميايى

در پوست درخت توسكا مقدار قابل ملاحظه‌اى تانن وجود دارد و در قسمت داخلى پوست آن نيز مادهء قرمزرنگى يافت مىشود كه در دباغى از آن استفاده مىشود .

خواص - كاربرد

پوست درخت توسكا قشلاقى قابض و مقوى است . برگهاى آن مدوّر و معرّق است . از جوشانده 40 گرم پوست توسكا در يك ليتر آب كه 3 - 2 فنجان در روز خورده شود ، به عنوان مقوى و قابض استفاده مىشود . اگر 15 گرم گرد پوست درخت را با عسل مخلوط نموده و بخورند و يا 20 - 15 گرم برگ آن را در 3 - 2 فنجان آب جوش دم كنند ، براى عرق كردن و رفع تبهاى ساده و به عنوان ضد كرم و به علاوه براى خشكانيدن شير زنها مفيد است .