تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 395

مساهمون:

ص٣٩٥
افتيمون علاوه بر گياهان فوق به يونجه ، سرو كوهى ، گياهان خانوادهء نيلوفر صحرايى ، گياه شير پنير ( غاليون ) ، بومادران و گياهان ديگرى نيز حمله مىكند . گونه‌اى از اين گياه به نام
C . reflexa Roxb .
در هند مورد بررسى قرار گرفته و به هندى « آكاسبل » گفته مىشود و اين همان گونه‌اى است كه در مخزن الادويه و ساير كتب طب سنتى اغلب به عنوان افتيمون ذكر مىشود ، لذا به شرح تركيبات شيميايى آن مىپردازيم .

تركيبات شيميايى

در آفتيمون گونه
C . reflexa
مواد كوسكوتالين « 1 » و كوسكوتين « 2 » مشخص شده است . در تخمهاى آن پيگمانهاى آماربلين « 3 » ، كوسكوتين ، يك نوع موم و مقدارى روغن « 4 » يافت مىشود . بعلاوه همان‌طور كه قبلا ذكر شد وقتى كه اين سس به گياه صندل سفيد حمله مىكند ، در تركيبات شيميايى آن دى - مانيتول يافت مىشود و در مواردى كه روى ساير گياهان مستقر مىشود وجود مادهء دولسيتول در آن مشخص شده است . در هند از دانه‌هاى اين گياه به عنوان بادشكن و ضد كرم شكم و از ساقه‌هاى گياه به عنوان مسهل و در استعمال خارجى براى تسكين خارش و از دم‌كردهء آن به صورت مايع شست‌وشوى زخمها و از ساقه‌هاى آن براى رفع اختلالات صفراوى استفاده مىشود .

خواص - كاربرد

گياه افتيمون طبق نظر حكماى طب سنتى از نظر طبيعت نسبتا گرم و خشك است و از نظر دارويى بيشتر ساقه‌هاى قرمز نخى شكل و گل آن مصرف مىشود ولى در مواردى از تخم آن نيز استفاده مىشود . در مورد خواص آن معتقدند كه مسهل سودا و بلغم است و ساقه‌هاى آن به تنهايى و يا مخلوط با بنفشه يا فلفل مصرف مىشود . براى بيمارىهاى عصبى ، جنون ، ماليخوليا ، سردرد ، كابوس ، لقوه ، دردهاى مفاصل و سرطان نتايج خوبى داده شده است ، به همين علت در بعضى كتب آن را « دواء الجنون »
هامش
( 1 ) .Cuscutalin( 2 ) .Cuscutin( 3 ) .Amarbelin( 4 ) .Semidrying Oil