اسپرزه
در كتب فارسى « اسپرزه » ، « اسفرزه » ، « اسفيدش » ، « اسفيوس » ، « اسپغول » و « اسپغل » آمده است و در كتب طب سنتى با نامهاى « بنررقطونا » و « حشيشة البراغيث » و « اسپغول » و در آذربايجان قارنى يا رخ ذكر مىشود . به فرانسوى
Psylle
،
Psyllium
و
Herbe aux puces
و به انگليسى
Psyllium
،
Fleawort
و
Fleaseed
گفته مىشود .
گياهى است از خانوادهء بارهنگ
Plantaginaceae
داراى گونههاى مختلفى است كه معروفترين آنها كه در طب سنتى به عنوان دارو مصرف گستردهاى دارد داراى نام علمى
Plantago psyllium L .
و مترادفهاى آن
P . Psylla St . Lag .
و
P . sicula Pers .
مىباشد . اينگونه در نواحى گستردهاى در شمال ايران در دشت گرگان ، در گيلان بين منجيل و پاچنار در راه بين قزوين و رشت ، در رودبار و بين چالوس و رشت و بعلاوه در لرستان ، كردستان ، بختيارى ، اصفهان در ايلام ، پشتكوه ، مهران و در شوش و در فارس در تخت جمشيد و لار و در كرمان نزديك بم ، مسجد سليمان و بوشهر ديده مىشود . در هند در پنجاب و پيشاور مىرويد .
مشخصات
اسپرزه گياهى است يك ساله و علفى كوتاه ، بلندى آن 40 - 10 سانتىمتر است .
برگهاى آن باريك ، دراز و نوكدار است كه بهطور گروهى از چند برگ از نقاط مختلف ساقه خارج مىشود . گلهاى آن به شكل خوشههاى مدوّرى روى پايههاى بلند