بهترين خاك براى زنبق خاكهاى سبك و زهكشدار و آفتابگير است . به آبيارى سنگين احتياج ندارد و فقط در مواقع خشكى لازم است كه آبيارى شود . در مورد زنبقهاى پيازدار بايد پياز آنها ابتدا در خزانه كاشته شود و پس از آن به محل اصلى منتقل گردد .
برداشت ساقهء زيرزمينى زنبق براى مقاصد دارويى : آنها را پس از خاتمهء گل دادن ، در مردادماه ، از خاك خارج كرده و كاملا تميز كرده و ريشكهاى آنها را قطع مىكنند و مىتراشند و با استفاده از آفتاب يا در گرمخانه مخصوص خشك و آماده براى مصارف درمانى مىكنند . ساقهء زيرزمينى خشك زنبق به صورت قطعاتى به طول 15 - 5 سانتىمتر و عرض بهطور متوسط 4 - 3 سانتىمتر با نام ايرسا يا ايريسا در بازار عرضه مىشود . اين قطعات سطح ناصاف و باگره دارد ، رنگ تراشيده شده و تميز آن سفيد و داراى بوى بنفشه و طعم نشاستهاى كمى تند است .
تركيبات شيميايى
برگهاى گونهء
I . germanica
داراى مقدار زيادى ويتامين
C
است ( در حدود 600 ميلىگرم در هر 1000 گرم برگ تازه ) و براى رفع عوارض بيمارىهاى ناشى از كمى ويتامين
C
مؤثر است .
در برگهاى اينگونه مواد بتا - كاروتن « 1 » و كمى نيز آلفا - كاروتن يافت مىشود
[ S . G . I . M . P ]
. در ساقه زيرزمينى اسانسى با بوى بنفشه وجود دارد .
در گزارش ديگرى آمده است كه در ساقهء زيرزمينى زنبق يعنى در ايرسا مقدارى تانن ، و نشاسته و گلوكوزيدى به نام ايريدين « 2 » يافت مىشود و بعلاوه در حدود 2 / 0 - 1 / 0 درصد اسانس روغنى فرّار دارد كه اسانس آن شامل ميريستيك اسيد و اولئيك اسيد و اترهاى متيليك و همچنين يك مادهء معطّر با بوى بنفشه به نام ايرون مىباشد . چون ساقهء زيرزمينى تازهء بنفشه معمولا داراى بو و طعم نامطبوعى است لذا براى اسانسگيرى از ساقههاى زيرزمينى خشك كه بيش از يك سال از جمعآورى آنها گذشته باشد و بوى بنفشهء دلپذيرى مىدهد ، استفاده مىشود .
هامش
( 1 ) .B ? - Carotene( 2 ) .Iridin