تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 405

مساهمون:

ص٤٠٥
سانتىمتر و داراى 16 - 8 برگچه كه هريك به طول 15 - 5 سانتىمتر است . هر برگچه تخم‌مرغى نوك‌تيز به رنگ سبز پريده و پر از رگبرگ است كه طول رگبرگها در قسمت نوك برگ كوتاه مىشود . گلها خوشه‌اى طول خوشه گلها دراز به رنگ زرد و طلايى برّاق ، ميوهء آن به شكل غلاف استوانه‌اىشكل به طول 60 - 30 سانتىمتر و قطر 25 ميلىمتر مىباشد . طول غلاف ميوه برخى اوقات تا 1 متر نيز مىرسد . اين ميوه يا غلاف را كه در بازار عرضه مىشود خيار شنبر گويند . داخل غلاف پرده‌هاى خشبى نازكى به شكل فلس وجود دارد كه آنها را فلوس خيار شنبر نامند و بين پرده‌ها را مادهء چسبندهء تيره‌رنگى فراگرفته كه دانه‌هاى زردرنگ آن ( 100 - 25 دانه ) در داخل اين ماده و چسبيده به پرده‌ها مىباشند . اين مادهء چسبنده را عسل خيار شنبر نامند كه طعم آن كمى شيرين و لب‌ترش و غير مطبوع است و از آن به عنوان مسهل استفاده مىشود . مرسوم است براى استفادهء غلاف فلوس را كمى روى آتش گرم كرده و شكسته و عسل داخل آن را جدا مىنمايند و آن را با روغن بادام مخلوط كرده و مصرف مىنمايند . درخت فلوس در مناطق حارّه هند ، افريقا ( سنگال ) ، برزيل ، مصر و جنوب ايران مىرويد . گونه‌اى از آن به نام
Cassia floribunda Cav .
و مترادف آن
C . grandiflora Desf .
در شمال ايران در باغى كاشته شده است . اين گونه ميوه‌اش داراى خاصيت مسهلى نيست . گلهاى زرد آن خوشه‌اى و از اواسط تابستان تا اواخر پاييز ظاهر مىشود . مقاوم به سرما نيست و در مناطق سردسير بايد در گلخانه نگهدارى شود .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در عسل خيار شنبر در حدود 5 / 1 - 1 درصد رئين كه از مشتقات آنتراكينون است و به علاوه مواد قندى ، صمغ ، مقدار كمى اسانس و سه نوع مواد مومى و مواد رزينى يافت مىشود . در پوست ريشهء گياه مواد تانن و فلوبافن « 1 » و مادهء اوكسى آنتراكينون « 2 » وجود دارد و در برگهاى آن نيز مقدارى تانن و رئين يافت مىشود
[ G . I . M . P ]
. در گزارش ديگرى در مورد تركيبات شيميايى فلوس چنين آمده
هامش
( 1 ) .Phlobaphene( 2 ) .Oxyanthraquinon