تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 297

مساهمون:

ص٢٩٧
آليزارين « 1 » گرفته مىشود و چون اين ماده در ريشه‌هاى 3 - 2 ساله توليد مىشود ، بنابراين اگر منظور استفاده از رنگ ريشه باشد بايد از ريشه‌هاى 3 ساله و بالاتر استفاده شود . روناس از طريق كاشت بذر آن تكثير مىشود . خاك مزرعه بايد در پاييز شخم عميق خورده باشد و در بهار نيز يك شخم سطحى مىزنند و بذر را مىكارند . مقدار بذر 70 - 60 كيلوگرم در هكتار كافى است . فاصلهء بين خطوط كاشت 25 سانتىمتر و بين بوته‌ها 5 - 4 سانتىمتر باشد . در دورهء رويش تابستان بايد آبيارى شود و در اوايل زمستان پاى بوته‌ها را بايد خاك داد . در سال بعد وقتى گل دادن شروع مىشود مىتوان به قطع برگ و گل آن اقدام نمود . قبل از زمستان سال دوم نيز بايد پاى بوته‌ها را خاك داد و در مرداد سال بعد مىتوان به كندن ريشه‌ها اقدام نمود . البته اگر بذر در خزانه كاشته شود و گياه از خزانه به زمين اصلى منتقل شود ، يك سال رشد گياه تسريع مىشود . رنگ روناس از زمانى كه رنگ آنيلين « 2 » كشف شد تا حدود زيادى اهميت خود را از دست داده است . اين گياه به‌طور وحشى در مناطق مديترانه‌اى اروپا ، آسيا ، افريقاى شمالى و قفقاز انتشار دارد . در ايران در بيشتر نواحى كشور در رى ، دماوند ، و در مناطق غربى در اراك ، تبريز و خوى و يزدخاست ، ديلمان ، بلوچستان و هريرود و ساير مناطق مىرويد .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در ريشهء روناس مواد آليزارين ، پورپورين « 3 » ، روبيادين « 4 » ، مقدارى گلوكوز ، مواد پكتيك ، رزين ، كمى مواد چرب و . . . وجود دارد . مقدار قند ريشهء روناس نسبتا زياد است به همين جهت اگر آن را در آب بگذارند توليد الكل و اسانسى به نام اسانس روناس مىنمايد . در گزارش ديگرى آمده است كه در عصارهء خشك آن آنتراگلىكوزيد « 5 »
هامش
( 1 ) .Alizarine( 2 ) .Aniline( 3 ) .Purpurin( 4 ) .Rubiadine( 5 ) .Anthraglycosides