روناس
به فارسى « رودك » و « روناس » گفته مىشود . در بلوچستان با نام محلى « سورچاه » و « پاس كوه » و در حريرود « رودانگ » شناخته مىشود . در كتب طب سنتى با نامهاى « فوّه » ، « عروق الصباغين » و « فوة الصبغ » نام برده شده است . به فرانسوى
Garance
و
Rouge de teinturiers
و به انگليسى
Madder
گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء
Rubiaceae
نام علمى آن
Rubia tinctorium L .
و مترادفهاى آن
Rubia sylvestris Mill .
و
Rubia tinctoria Salisb .
مىباشد .
روناس و اسامى فارسى و قديمى عربى يادشده به خود گياه روناس و در عين حال به ريشهء روناس و به رنگ قرمزى كه از آن گرفته مىشود ، اطلاق مىشود .
مشخصات
روناس گياهى است علفى و چندساله به بلندى تا 2 متر ، داراى ساقهاى پوشيده از خارهاى ريز و كج با مقطع چهارگوش . برگهاى آن به صورت گروهى از چند برگ به شكل چتر از هر نقطهء ساقه و دور آن بيرون مىآيد ، بيضى ، نوكتيز كه منتهى به خارهايى مىشود . گلها كوچك به رنگ زرد مايل به سبز و ميوهء آن گوشتى با غشاى كمى ضخيم . ريشهء آن كه قسمت اساسى مورد استفاده در اين گياه است به رنگ سرخ تيره ، طويل استوانهاى به حجم يك قلم تحرير ، رنگ داخل آن سرخ روشن و طعمى تلخ و گس دارد . از ريشه يا ساقههاى زيرزمينى آن مادهء رنگى به نام