تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 209

مساهمون:

ص٢٠٩
اروپا و افريقا و آسيا مىرويد . گونه‌اى از سيكلامن در مناطق شمالى ايران در بندر گز و ساير مناطق شمال و نواحى كوهستانى ايران مىرويد و در باغات براى داشتن گل زيباى آن به عنوان گل زينتى قشنگ پرورش مىدهند كه پرورشى آن كه هيبريد است داراى گلهاى درشت‌تر و زيباتر است . و گونهء
C . persicum
به رغم نام آن تاكنون در ايران شناسايى نشده است . تكثير گل سيكلامن از طريق كاشت بذر در بهار در زير شالى مىباشد . در سال اول غده‌هاى زيرزمينى در حد بزرگى يك نخود به دست مىآيد ، آنها را باز در زير شالى با فاصلهء بيشترى در سال دوم مىكارند و در سال سوم گياه حاصل را به محل كاشت اصلى در باغ منتقل نموده با فواصل 25 سانتىمتر مىكارند . معمولا در سال سوم يا چهارم گل مىدهد . بايد توجه كرد كه آبيارى سيكلامن با آبهايى كه آهكى باشد انجام نگيرد زيرا آهك‌گريز است .

تركيبات شيميايى

غدّهء زيرزمينى اين گياه داراى يك مادهء عامل به نام سيكلامين « 1 » است . اين ماده يك ساپونين گلىكوزيدى « 2 » مىباشد . مقدار اين ساپونين در گياهان مختلف سيكلامن متفاوت است . سيكلامين يك ساپونين گلوكوزيدى سمّى است كه در مصرف داخلى آن بايد خيلى احتياط كرد . با حرارت دادن غدّه سميت آن تا مقدار زيادى از بين مىرود .

خواص - كاربرد

از غدّهء زيرزمينى گونه
C . persicum
به مقدار كم براى تسكين كوليك ، درد شكم و تسكين دندان‌درد مصرف مىشود . و از غدّهء زيرزمينى گونهء اروپايى آن براى تسكين درد و به عنوان مسهل قوى تجويز مىشود [ سيمون و شوسترس ] . سيكلامن از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى خيلى گرم و خشك است . در مورد خواص آن معتقدند كه بازكنندهء انسداد مجارى است و مدّر و قاعده‌آور مىباشد و ترشح شير و عرق را افزايش مىدهد . جنين را سقط مىكند . براى باز كردن انسداد مجارى كبد و پاك كردن كبد مؤثر و معالج يرقان مىباشد . ضماد غدهء آن
هامش
( 1 ) .Cyclamin( 2 ) .Glycosidal saponin