تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 153

مساهمون:

ص١٥٣
است . ميوهء آن پس از رسيدن به صورت فندقه چندوجهى درمىآيد و پس از اينكه كاملا رسيد رنگ آن زرد و حنايى مىشود . در بالاى ميوه دسته‌اى تار زردرنگ ديده مىشود كه چسبناك است و به پشم گوسفندان در موقع عبور مىچسبد و موجب پخش تخم و گسترش گياه مىشود . تكثير بابا آدم از طريق كاشت تخم آن در شهريورماه و برداشت محصول در اسفند يا ارديبهشت‌ماه سال دوم انجام مىگيرد . ريشه و برگ گياه موارد استعمال درمانى دارد . اين گياه در اروپا و آسيا انتشار دارد . در ايران در اطراف تهران ، دامنه‌هاى البرز ، چالوس ، رودبار ، زير درختان زيتون ، ولىآباد ، كوهستانهاى خراسان ، كرمان ، تفرش و در آذربايجان در قره‌داغ حسن بيگلو ، نعمت‌آباد نزديك تبريز ، در همدان ، اراك ، در مازندران و گرگان به‌طور خودرو ديده مىشود .

تركيبات شيميايى

در ريشهء گياه در حدود 45 درصد مادهء اينولين « 1 » وجود دارد . برگها و ريشهء آن داراى اسانس روغنى فرّار است . در دانه‌هاى آن گلوكوزيد آركتىئين « 2 » مشخص شده است و به علاوه دانه آن داراى 20 - 16 درصد روغن ثابت به رنگ زرد با طعم تلخ است كه شامل مقدار زيادى حدود 60 درصد لينولئيك اسيد و كمى يعنى حدود 10 درصد اولئيك اسيد است . در گزارش ديگرى آمده است كه ريشهء بابا آدم داراى مقدار زيادى كربنات دو پتاسيم و نيترات دو پتاسيم ، رزين ، و يك گلوكوزيد به نام لاپين « 3 » است .

خواص - كاربرد

در هندوستان از ريشهء بابا آدم براى تصفيهء خون ، به عنوان مدّر ، معرّق و آنتىفلوژيستيك « 4 » مصرف مىشود . و از نظر طبيعت بابا آدم طبق رأى حكماى طب سنتى گرم و خشك است . در چين و ژاپن از تخم ، ساقه و ريشهء آن به عنوان مقوى ، نيرودهنده ، تصفيه‌كنندهء خون ، زيادكنندهء ترشح عرق و مدّر استفاده مىشود . از تخم
هامش
( 1 ) .Inulin( 2 ) .Arctiin( 3 ) .Lappine( 4 ) .Antiphlogistic