فاقد مجارى صمغى است . گلها دو پايه و ميوهء آن منفرد گوشتى و قرمز رنگ كه در درون آن يك دانه تخم مرغى شكل قرار دارد و شبيه ميوههاى هستهدار كه سر آن كمى گودى دارد مىباشد . ميوهء آن را در اصطلاح محل « اريل » گويند . برگهاى آن سمّى است و مصرف علوفه ندارد . چوب آن خيلى متراكم مغز چوب سفيد ولى قسمت خارج چوب قرمز تيره رنگ با رگههاى قهوهاى است . قشر قرمز رنگ گوشتى ميوه لعاب دارد و شيرين است ولى چون سمّى است مقدار كمى از آن را مىتوان خورد . ساير قسمتهاى گياه شامل پوست ، چوب ، دانه همه سمّى هستند برگ آن نيز سمّى است و فقط به مقدار محدود براى استعمال داخلى ممكن است تجويز شود . اين درخت پاجوش فراوان مىدهد و به خوبى هرس را تحمل مىكند .
سرخدار بومى اروپا و شمال افريقاست و در اغلب جنگلهاى شمال ايران از آستارا تا گرگان نيز در ارتفاعات ميانبند انتشار دارد . در كتول ، زيارت ، راميان ، دامنههاى امامزاده ابراهيم در گيلان و همچنين در جنگلهاى ارسباران ديده مىشود .
در مخزن الادويه آمده است كه در كوههاى فارس نيز ديده شده ولى گياهشناسان ايرانى در پنجاه سال اخير گزارشى مبنى به تأييد وجود اين درخت در فارس ندادهاند .
تركيبات شيميايى
درخت داراى آلكالوئيد تاكسين « 1 » مىباشد كه مادهء عامل سمّى و تلخ گياه است و در تمام قسمتها اعم از برگ ، شاخه ، پوست ، دانه ، چوب وجود دارد و فقط در گوشت ميوهء بدون دانهء آن مقدارش خيلى كم يا تقريبا نيست . برگهاى گياه داراى آلكالوئيد تاكسين ، تاكسىنين « 2 » و مقدار جزيى افدرين « 3 » مىباشد . مقدار آلكالوئيد گياه در زمستان به حد اكثر مىرسد . آلكالوئيد تاكسين يك سمّ شديد قلبى است ، مقدار دوز مهلك تاكسين كه داخل وريد تزريق مىشود براى خرگوش بين 3 - 2 ميلىگرم براى هريك كيلوگرم وزن دام است كه موجب ضعف و سركوب شدن قلب و دستگاه تنفسى مىشود . گياه داراى يك گلوكوزيد به نام تاكسىكاتين « 4 » نيز مىباشد
. [ G . I . M . P ]
در گزارش بررسى ديگرى آمده است كه آلكالوئيد تاكسين سرخدار مخلوط
هامش
( 1 ) .Taxine( 2 ) .Taxinine( 3 ) .Ephedrine( 4 ) .Taxicatin