تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 53

مساهمون:

ص٥٣
Tournefortii Lam . var glabrata Boiss .
و مترادف آن
Celtis aspera Stev . var glabrata
و
Celtis glabrata stev .
مىباشد . مشخصات درختى است كوتاه ، بلندى آن تا 7 متر . برگهاى آن چرمى بيضى و لوزى شكل نوك‌تيز كمى كشيده و دندانه‌هاى اره‌اى نامساوى و رنگ آن مغزپسته‌اى و طول آن 7 - 3 سانتىمتر و پهناى آن 4 سانتىمتر است . ميوهء آن گرد و تخم‌مرغى به رنگهاى نارنجى و سرخ غبارآلود و داراى پايكى به طول 2 - 1 سانتىمتر است . اين درخت در كردستان مىرويد و گاهى مخلوط با تا مىباشد . درختان قطور آن در اطراف سنندج كنار قبرها ديده مىشود . در سنندج آن را « تايله » گويند و در سردشت « تاووت » ناميده مىشود .

تركيبات شيميايى

از دانه‌هاى داغداغان روغن چرب و ثابتى گرفته مىشود [ وهمر ] .

خواص - كاربرد

ميوهء داغداغان شيرين ، خوش‌طعم و خوش‌بو است ، اين ميوه مثلثى شكل مايل به كروى است و براى تسكين دل‌درد مىخورند . در هندوستان از ميوه‌هاى آن در موارد قطع عادت ماهانه ( در مواردى كه به‌طور طبيعى بايد باشد ) و همچنين در موارد كوليك مىخورند . داغداغان از نظر طبيعت گرم و خشك است و انواع پرورشى آن معتدل مىباشد . از نظر خواص خوردن ميوهء آن براى سرفه و تقويت معده و بند آوردن اسهال و پاك كردن و خشك كردن رطوبتها نافع است . در سوريه مرسوم است از روغن آن براى تسكين سرفه استفاده مىشود و تنقيه با خاك ارهء چوب آن براى زخم روده‌ها و دل‌درد مفيد است . ضماد گرد شاخه‌ها و ريشه‌هاى آن را اگر روى ورمهاى سفت بپاشند و تا 3 روز متوالى هر روز تجديد شود ، در تحليل ورم مؤثر است .