تهيهء گرد قسط « خولنجان » : خولنجان را به مقدار مورد نظر رنده كرده در گرمخانه مىخشكانند و نرم كوبيده و از الك داروسازى رد مىكنند . خوردن 4 - 2 گرم آن با عسل براى تقويت معده مفيد است .
قسط بحرى
گياهى است كه به فرانسوى
Costus
و به هندى و كشميرى
Kuth
ناميده مىشود و از نظر شباهت اسمى كه نام آن با قسط دارد در اينجا شرح داده مىشود . در كتب طب سنتى ريشهء اين گياه را به نام كوست بحرى يا قسط بحرى نام مىبرند ولى هيچ قرابتى با قسط يا
Galanga
ندارد . اين گياه از خانوادهء
Compositae
و نام علمى آن
Saussurea lappa C . B . Clarke
است .
مشخصات
گياهى است چند ساله علفى بلندى آن 2 - 1 متر است . برگهاى قسمت پايين ساقه دراز كه طول آن 70 - 60 سانتىمتر ، به شكل مثلث و دندانهدار است ولى برگهاى قسمت بالاى ساقه كوچكتر و در قاعدهء برگ داراى دو قسمت است . طبق گلها لولهاى به رنگ ارغوانى تيره مىباشد . اين گياه بومى كشمير و ارتفاعات هيمالياست و به ساير مناطق شرقى و جنوب شرقى آسيا صادر مىشود و در چين در شمال غربى ايالت
Yunnan
و جنوب غربى ايالت
Szechwan
كاشته مىشود . در ايران تا حال ديده نشده است . ريشهء خشك اين گياه معطر و داروى مرسومى در چين است .
تركيبات شيميايى
در ريشهء خشك گياه كه مستعمل در طب سنتى است ، اسانس روغنى يافت مىشود كه شامل آپلوتاكسن « 1 » ، كوستول « 2 » ، دىهايدروكوستوس لاكتون « 3 » ، كوستوس لاكتون « 4 » ،
هامش
( 1 ) .Aplotaxene( 2 ) .Costol( 3 ) .Dyhydrocostus lactone( 4 ) .Costus lactone