تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 406

مساهمون:

ص٤٠٦
آن در خشخاش مولد ترياك خيلى كم است ولى در اين گونه
( P . bracteatum )
زياد است . تبائين يك آلكالوئيد سمى متبلور سفيدى است به فرمول خام
C 19 H 21 NO 3
و نام شيميايى آن دى - متيل - دهايدرومورفين « 1 » مىباشد . معروف است كه مادهء تبائين را مردم منطقهء
Thebes
به جاى ترياك مصرف مىكردند به اين دليل آن را
Thebaine
گفته‌اند .
Thebes
از شهرهاى قديمى ازبين‌رفتهء مصر شمالى است كه مشرف به نيل در روزگاران كهن وجود داشته و پايتخت سابق مصر در اين شهر بوده است . مقدار تبائين كه در ترياك در حدود 5 / 0 - 2 / 0 درصد مىباشد در شيرهء خشك حاصل از تيغ زدن كپسول گونهء
P . bracteatum
ايران خيلى بيشتر و چندين برابر است . تبائين در 193 درجهء سانتىگراد ذوب مىشود و تقريبا در آب غير محلول است ولى در الكل و اتر حل مىشود و در اسيد سولفوريك غليظ نيز حل مىشود و به رنگ قرمز تيره درمىآيد . تبائين به عنوان يكى از داروهاى معروف براى ترك اعتياد ترياك مورد توجه است .
هامش
( 1 ) .dimethy ldehydromorphine