مىباشد ، علاوه بر استفاده از خواص دارويى ، يك مادهء رنگى زردرنگ نيز از آن مىگيرند .
تركيبات شيميايى
در گونهء
Z . piperitum
اسانس روغنى فرّار كه در بازار به روغن سانشو « 1 » معروف است و در آن كزانتوكسيلين « 2 » ، كزانتوكسين « 3 » و كزانتوكسينيك اسيد « 4 » يافت مىشود . در آزمايشها نشان داده شده است كه در حيوانات خونگرم مادهء كزانتوكسين نسبتا غير سمى بوده و مسموميت ايجاد نمىكند مگر اينكه داخل رگ تزريق شود كه در اين صورت مسموم مىكند . ماهىها بويژه در مقابل اين ماده حساسيت نشان مىدهند . مادهء كزانتوكسين مانند سموم تشنجزا عمل مىكند ، اگر دوز مصرف آن خيلى كم و پايينتر از مقدار مسمومكننده باشد ، فشار خون را بالا مىبرد و تنفس را تسريع مىكند بدون اينكه روى قطر عروق خونى اثر بگذارد . اگر دوز مصرف آن زياد باشد در اثر ايجاد فلج مركز تنفسى منجر به مرگ مىشود . مادهء كزانتوكسينيك اسيد داراى سميت كمترى است .
آقايان توميتا و ايشىئى ، يك آلكالوئيد به نام ماگنوفلورين « 5 » در ريشههاى گياه پيدا كردهاند .
2 . در گونهء
Z . armatum
در دانههاى گياه اسانس وجود دارد كه شامل ال - آلفا - فلاندرن « 6 » ، لينالول « 7 » و سسكىترپن [ سيمونسن و رو ] مىباشد و در ريشههاى گياه آلكالوئيدهاى ديكتامنين « 8 » ، اسكيميانين « 9 » و ماگنوفلورين وجود دارد [ توميتا و ايشيئى ] .
3 . در گونههاى
Z . avicennae
و
Z . limonella
و
Z . acanthopodium
مواد
هامش
( 1 ) .Sansho oil( 2 ) .Xanthoxylin( 3 ) .Xanthoxine( 4 ) .Xanthoxinic acid( 5 ) .Magnoflorine( 6 ) .L - a - Phellandrene( 7 ) .Linalool( 8 ) .Dictamnine( 9 ) .Skimmianine