فاخره
در بازار دارويى ايران و در كتب قديم با نامهاى « فاخره » ، « كبابه شكافته » ، « دهانباز » ، « دهانگشاد » ، « كبابه دهانگشاد » و « كبابه دهنشكافته » شناخته مىشود . در كتب طب سنتى با نام « فاغره » آمده است . در برخى كتب آن را « فارغه » نوشتهاند .
ميوهء گياهى است كه گياه را نيز « فاغره » گويند . به فرانسوى آن را
Clavalier
و
Clavalier poivre
و
Xanthoxyle
و به انگليسى
Tooth ache tree
و پوست درخت را
Zanthoxylum
نامند . گياهى است از خانوادهء
Rutaceae
داراى گونههاى مختلفى است كه نام علمى معروفترين آنها كه در طب سنتى مستعمل است عبارتاند از :
1 .
Zanthoxylum piperitum ( L . ) DC .
كه بومى كره ، شمال چين و ژاپن است و پرورش نيز داده مىشود .
2 .
Zanthoxylum armatum DC .
و مترادف آن
Z . alatum Roxb .
و
Z . planispinum sieb . Zucc .
مىباشد . در هند مىرويد و در ساير مناطق خاور دور از جمله چين ، هندوچين و تايوان انتشار دارد و مصارف دارويى وسيعى دارد .
3 .
Z . nitidum ( Roxb . ) DC .
و مترادفهاى آن
Z . hirtellum Ridl .
و
Z . torvum F . Muell .
و
Fagara nitida Roxb .
و
Fagara piperita sensu Lour .
و
Piper pinnatum Lour .
مىباشد . اينگونه گياه را به انگليسى
Toothache tree
نيز مىگويند .
در اغلب مناطق خاور دور و جنوب شرقى آسيا انتشار دارد و به عنوان دارو مورد