تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 240

مساهمون:

ص٢٤٠
بيشتر مىشود . برگهاى آن موجدار ، بيضى نوك‌تيز با دندانه متناوب به رنگ سبز غبارآلود . در واريتهء خشخاش سفيد گلهاى آن سفيد ، و در واريتهء خشخاش سياه ، قرمز يا بنفش با يك لكهء سياه در قاعدهء گلبرگ است . ميوهء آن كپسول به شكل كوزه به رنگ سبز كه دانه‌هاى خشخاش در داخل آن بين پره‌هاى سفيد گوشتى قرار گرفته است . با تيغ زدن كپسول خشخاش سفيد ، شيره‌اى از آن خارج مىشود كه از آن ترياك مىگيرند و از دانه‌هاى خشخاش روغن خشخاش مىگيرند كه آن را به فرانسوى
Huile d'oeillette
نامند . البته در موارد لازم از هر دو واريتهء خشخاش نيز ترياك و روغن مىتوان گرفت ولى با كيفيت متفاوت . ترياكى كه از خشخاش سياه گرفته مىشود به فرانسوى
Opium de la thebaide
نامند . براى تكثير خشخاش بذر آن را در اسفند يا اوايل فروردين بسته به شرايط آب و هوا و اقليم محل كشت مىكارند . بهترين فاصله بين خطوط 30 - 20 سانتىمتر است و فاصلهء بين بوته‌ها روى خطوط در حدود 5 / 0 متر مىباشد . در مواردى كه با روش دستپاش كاشته مىشود ، پس از اينكه بوته‌ها 5 - 4 برگه شد آنها را تنك مىكنند به‌طورىكه فاصلهء بين بوته‌ها از 30 - 20 سانتىمتر كمتر نباشد . برداشت محصول در سه مرحله انجام مىگيرد . اول پس از رسيدن گياه و كپسولها ، ابتدا كپسولها را با تيغهايى تيغ مىزنند يعنى خراش مىدهند . عمق خراشها يا شيارها در حدود يك ميلىمتر است و به اين ترتيب شيرابه يا لاتكس از سطح كپسولها خارج مىشود . مرحلهء دوم برداشت شيرهء خارج‌شده است كه سفت گرديده و روى سطح كپسول ماسيده است و در آخر مرحلهء سوم خشك كردن شيرهء گرفته‌شده مىباشد . خراشهاى سطحى به عمق يك ميلىمتر را به وسيلهء چاقوهايى با 3 تيغه در زمانى كه سقوط گل‌برگها خاتمه يافته باشد ، در وسط روز يعنى از ساعت 10 صبح تا 3 بعد از ظهر روى بدن كوزهء ميوه خشخاش انجام مىدهند و شيره بسرعت روى سطح ميوه سفت مىشود . و قبل از اينكه قهوه‌اىرنگ شود از روى بدن ميوه برداشت مىشود . اشكهاى شيره به صورت گلوله‌هاى 300 - 250 گرمى درآمده در مقابل خورشيد قرار داده مىشود كه بتدريج قهوه‌اىرنگ شود . از هر هكتار مزرعه خشخاش ( 000 ، 10 متر مربع ) حدود 22 - 18 كيلوگرم شيره به دست مىآيد . ترياك يك مخدر قوى است و قدرت تخديرش عمدتا مربوط به وجود مواد