تطبيق با نوع مزاج بيمار داده شود و شب با يك شام ساده 4 - 2 گرم گرد حاشا مىخورند و صبح نيز يك مسهل آويشن نتيجهء بسيار خوبى مىدهد . از نظر مسهل شكوفهء حاشا بتنهايى مسهل خوبى براى سودا بوده و مىتواند جانشين آفتيمون باشد و اگر هشت گرم گرد حاشا را با نمك و سركه بياشامند ، مسهل خوبى براى بلغم مىباشد .
خوردن ده گرم حاشا مخلوط با عسل با آب گرم براى بيمارى فلج ، لقوه ، فراموشى ، صرع ، تقويت كليه و قوهء باه مفيد است . خوردن تازهء آن به صورت سبزى با غذا بسيار مفيد و براى تقويت ديد چشم نافع است . معده را تقويت نموده و كمك به هضم غذا مىنمايد . آشاميدن دمكردهء آن با عسل ناراحتى در نفس كشيدن را رفع مىكند و خروج ادرار ، حيض ، جنين و مشيمه را تسهيل مىنمايد . خوردن انگشتپيچ يا لعوق آن با عسل براى خارج كردن بلغم و مواد زايدى كه در سينه جمع شده است و تسكين تنگى نفس و سرفه بسيار نافع است . ضماد آن با سركه براى تحليل ورمهاى تازه و تحليل خون بسته و منجمد در اعضا مفيد است و اگر با شراب مخلوط و خورده شود ، براى سياتيك نافع است . اگر مقدارى از حاشا را با ده برابر وزن آن آب انگور مخلوط نموده و بپزند كه ثلث باقى بماند در مورد جميع خواص از جرم خشك آن بهتر است . دمكردهء آن براى سكسكه ، دلپيچه ، قطرهقطره ادرار كردن ، خرد كردن سنگ مثانه و تسكين درد رحم بسيار نافع است . مقدار خوراك از خشك و جرم آن 5 گرم است .
دمكردهء حاشا براى سرفههاى سخت و برونشيت مفيد است . حاشا در چين و ژاپن كاشته مىشود ، از جوشاندهء گياه به عنوان ضد سرفه و براى معالجهء سياهسرفه خورده مىشود . اسانس آن ضدعفونىكنندهء خيلى قوى است . در فرانسه از دمكردهء 20 - 10 گرم گياه خشك با يك ليتر آب جوش ، براى آرام كردن سرفه 3 فنجان در روز مىخورند . در موارد آسم اين دمكرده را با عسل مخلوط كرده 3 فنجان در روز مىخورند .
توجه : با توجه به سمّى بودن مادهء تيمول در مصرف و خوردن حاشا و تركيبات آن بايد رعايت دستورات را نمود و از اسراف در مصرف آن خوددارى شود . اسراف در مصرف حاشا و تيمول ممكن است باعث اسهال و غثيان و استفراغ شود و يا ممكن است در اثر تحريك كليهها موجب بروز آلبومين در ادرار گردد . مصرف بىرويهء حاشا ممكن است عضلات قلب را ضعيف نمايد و همچنين اسراف در مصرف آن ممكن است ايجاد سرگيجه و بروز صداهايى در گوش كند . در كتب طب سنتى در
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 257
مساهمون: حسين مير حيدر
ص٢٥٧