تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 290

مساهمون:

ص٢٩٠
زيادى از مزارع كليساها در قرن نهم ميلادى كاشته شد . در دوران قرون‌وسطى از نعنا علاوه بر يك گياه ادويه‌اى در معالجه بيمارىها نظير التيام زخمهاى دهان ، معالجهء گزيدگى از سگهاى هار ، كاهش درد گزش زنبور استفاده مىكرده‌اند . در حال حاضر نعنا به صورت وسيع و تجارتى در رومانيا ، اغلب ايالات امريكاى شمالى ، انگلستان ، فرانسه ، مصر ، آرژانتين ، شوروى ، بلغارستان و مراكش كاشته مىشود . در ايران نيز براى مصارف داخلى و بيشتر به عنوان ادويه در اغلب مناطق كشور به ميزان محدودى مىكارند .

مشخصات

نعنا گياهى است علفى چندساله و به‌طور كلى دو نوع ساقه دارد . ساقهء هوايى و ساقهء زيرزمينى . علاوه بر ريشه‌هايى كه از ساقه زيرزمينى خارج شده و در زمين فرورفته و گياه را مستقر مىسازد از محل گره‌هاى ساقه‌هاى خزنده هوايى آن نيز كه در تماس با زمين است ريشكهايى ايجاد مىشود كه در زمين مستقر مىگردد و خود منشأ پايهء جديدى از گياه مىباشد . برگهاى آن متقابل دندانه‌دار ، گلها بسته به گونه ، قرمز ، ارغوانى و سفيد است . نعنا طالب آب و هواى معتدل مناطق نيمكرهء شمالى و اراضى رو به آفتاب است . براى تكثير نعنا قطعاتى از ساقه خزندهء ريشه‌دار گياه مسن را انتخاب كرده و در فاصلهء ماه‌هاى اسفند تا ارديبهشت بسته به اقليمهاى مختلفهء ايران در زمينى كه خاك آن نرم و آماده شده باشد به عمق 10 - 7 سانتىمتر مىكارند . در فروردين‌ماه با كاشتن شاخه‌هاى جوان برگدار كه كمى ساقه زيرزمينى داشته باشد نيز مىتوان به تكثير آن اقدام نمود . در روزهاى اوليه تا گياه مستقر شود برگها روزها پژمرده مىشوند ولى پس از استقرار گياه برگها شب و روز شاداب و گياه به‌طور طبيعى به رشد خود ادامه مىدهد . چون نعنا چند سال در زمين باقى مىماند بايد در تهيهء زمين آن دقت نمود و خاك را كاملا شخم زده و كود كافى به آن داده شود . برداشت شاخ و برگ هر سال كمى قبل از گل دادن در حدود تيرماه انجام مىگيرد . براى تهيهء نعنا خشك شاخ‌برگهاى جوان را پس از چيدن در هواى آزاد در سايه پهن مىكنند تا خشك شود .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در گزارشى از بررسيهاى شيميايى آن چنين آمده است :