خواص - كاربرد
ريحان از نظر طبيعت كمى گرم و خشك است بازكنندهء گرفتگىهاى دماغى و محلل ورمهاى جميع اعضا و براى ضعف معده و بادهاى غليظ مفيد است . عصارهء آن با شكر براى رفع درد سينه و تنگىنفس و سرفه و مضمضه و جويدن آن براى زخمهاى دهان و بوييدن آن براى رفع سردرد گرممزاجان نافع است . كوبيده تخم ريحان با صمغ عربى براى قطع شكم روش نافع است و جوشانده 40 گرم در هزار گرم آب آن نيز براى اسهال نافع است كه خورده شود .
در كشورهاى افريقايى از برگ و سرشاخههاى ريحان به صورت حمام گرم در موارد سرطان معده استفاده مىكنند .
در خاور دور
در چين از برگهاى ريحان
( O . basilicum )
به عنوان تونيك ، مقوى ، بادشكن و كمك به تقويت هاضمه استفاده مىشود . از جوشاندهء برگهاى آن براى شستوشوى زخم و جراحت استفاده مىكنند ، ضمنا براى قى كردن و سكسكه و پليپهاى بينى نيز تجويز مىشود . تخم ريحان براى معالجهء ناراحتىهاى چشم و زخمهاى خورنده كه كمكم پيش مىروند و نسج را از بين مىبرند و معمولا در زاويهء خارجى چشم در قسمت فوقانى بينى ظاهر مىشوند توصيه و تجويز مىشود . [ استوارت ] . در هندوچين از خاكستر ريشهء ريحان براى رفع ناراحتىهاى پوستى استفاده مىشود [ پتلو ] . گياه به طور كلى معطر و محرك است و قابض و بندآورندهء اسهال خونى و برگهاى آن تببر مىباشد [ مىنات ] . دمكردهء تخم ريحان مسكن است و درجهء حرارت بالاى بدن را كاهش مىدهد . در تمام خطهء تايوان ، هندوچين و فيليپين از تخم ريحان به عنوان ملين استفاده مىشود و براى رفع يبوست مزاج تجويز مىشود [ پتلو ] . شيرهء برگهاى ريحان يا گلهاى آن براى قطع سرفه تجويز مىشود [ بركيل و هانيف ] . جوشاندهء تخم ريحان را پس از زايمان به عنوان قاعدهآور [ بركيل ] . و تببر [ بركيل و هانيف ] . مىدهند . تخم ريحان يك پوشش لعابدار دارد كه در آب ، توليد نوعى لعاب و ژله مىكند كه نرم كننده و محرك و مدر و معرق است و در چين به عنوان خنككننده نيز مصرف مىشود [ بركيل و هانيف ] .
در اندونزى تخم ريحان به عنوان ملين خورده مىشود و در ليموناد مىريزند و براى رفع دلدرد مىخورند . از برگهاى آن به عنوان ضد اسپاسم و بادشكن و مسكن و آرامكننده استفاده مىشود [ واناستىنيس - كروزمان ] .