شيعيان در اين دوران ، نه تنها علوم بسيارى در ايران - و حتى در هند كه تحت تأثير ايران قرار داشت - رونق و تجديد حيات مىيابد و از انحصار طبقهاى خاص خارج مىشود ، بلكه دانشمندان شيعه كوشش مىكنند كه علم خود را در دسترس همهء اقشار جامعه و عموم مردم قرار دهند . به همين سبب است كه ديده مىشود زبان فارسى و زبان سادهء شعر كه از مهمترين ابزار انتقال دانش در بين مردم عادى و اكثريت ايرانىها است مورد توجه قرار مىگيرد ، و علماى بزرگ همچون علامهء مجلسى كتابهاى بسيار مهم و ارزندهاى دربارهء دين اسلام و معارف شيعه به زبان فارسى بسيار ساده و روان مىنويسند و نوشتن كتابهاى علمى ديگر ، مثل متون پزشكى ، نيز رواج فراوان مىيابد . دكتر براون در مورد اين پزشكان شاعر مىگويد : « اكثر پزشكان نامدار دورهء صفويه افراد فوقالعاده تحصيلكردهاى بودند . جاى تعجب نيست وقتى مىبينيم كه اغلب ايشان شاعر نيز بودهاند و اگر بخواهيم تحت عنوان كلى پزشكان شاعر مطلبى بنويسيم بايد همهء آنها را نام ببريم » . « 1 »
بهطور كلى : « دانشمندان اسلامى براى آسانى در يادگيرى ، و سهولت در حفظ ، علوم مختلف را به نظم درآوردهاند كه معروفترين آنها الفيهء ابن مالك در علم نحو است ، بحر رجز را براى اين امر برمىگزيدند كه روانتر است براى يادگيرى و حفظ و نقل . و از اين روى است كه اين منظومههاى علمى را ارجوزه مىخواندند . مشهورترين اثر منظوم در علم پزشكى ارجوزه ابن سينا است » . « 2 » « در شعر فارسى نيز منظومههاى متعددى در
هامش
( 1 ) - همان ، ص 128 .
( 2 ) - دانشنامه در علم پزشكى ، ص 30 مقدمه .