قدوس يا طبيب النفوس اسالك الشفاء من الشقاء » .
20 - « تذكرة الكحالين » ( رديف 97 ) ، قرن 14 . ابتداى آن : « الحمد للّه الّذى نور ابصار قلوبنا بمعرفته ، و علمنا ما لم نعلم بحسن صنع هدايته » .
6 - متون پزشكى به زبان شعر
از ويژگىهاى ديگر طب سنتى استفاده از شعر در بعضى از متون آن براى يادگيرى سريعتر و استفادهء بيشتر عموم مردم از آن مىباشد . زيرا طب سنتى ، علمى مردمى و براى همهء طبقات از دانشمندان طراز اول تا مردم كوچه و بازار است و مخصوص طبقهء خاصى ( آنچنانكه در دورهء خلفا بود ) نيست . « اشعار كتب مزبور ، بهطور كلى به قدرى ساده هستند كه خيلى راحت و سريع مىتوان آنها را به خاطر سپرد و حفظ كرد و هر خوانندهاى با مطالعهء آنها فورا يك سرى اطلاعات سطحى از بيمارىهاى مختلف پيدا مىكند ، و هركس مىتواند در يكى از آنها شعرى را بيابد كه مضمون آن بيشوكم منطبق با حال و احوال خودش باشد . در آخر يك چنين اشعارى چند دستور درمانى نيز داده شده است و خواننده مىتواند پس از مطالعه آن به عطارى سرگذر مراجعه كرده و با داروهاى گفته شده در كتاب مراجعه كند . اين كتب براى مردم دورهء صفويه درست نظير كتابهايى مىباشند كه امروزه تحت عناوينى نظير « پزشك خانواده » و « هركس مىتواند پزشك خود باشد » و غيره چاپ و منتشر مىشوند » . « 1 » اصولا عصر صفويه عصر تحوّلات مثبت زيادى است . با از بين رفتن جو اختناق و تعصب شديد بر عليه
هامش
( 1 ) - طب در دورهء صفويه ، ص 133 - 134 .