بودن ادرار هنگام آزمايش ، در معرض نور و باد نبودن ادرار و . . .
2 - ابن سينا بررسى ادرار را فقط براى آگاهى از سيستم ادرارى مفيد نمىدانسته ، بلكه اعتقاد داشته كه بيمارىهاى سيستميك هم بر وضع ادرار اثر مىگذارند : " علايم اوّليهى ادرار از وضع كبد ، مجراى مواد مائى و چگونگى رگها خبر مىدهد و به كمك آن مىتوان بيمارىها را شناخت " .
3 - در قسمت رنگ ادرار به بيان تشخيص افتراقى رنگهاى مختلف ادرار مىپردازد و با بيان جملهى " رنگ ادرار در بيمارىهاى شديد خونى به رنگ خون درمىآيد درحالىكه هيچ نوع بازشدگى در رگها روى نداده است " ، به روشنى به مسئلهى هموليز اشاره مىكند . در ضمن با توصيف تغيير رنگ ادرار در انجام " حركات سخت " به رابدوميوليز « 1 » اشاره دارد .
4 - وى با بيان عنوان " ادرار غليظ " به مسئلهى اوليگورى اشاره مىكند .
براساس دانستهها اوليگورى از علايم بد بيماريهاى كليوى است كه در مراحل انتهايى بيمارى ايجاد مىشود و يكى از نشانههاى
ESRD
« 2 » مىباشد كه ابن سينا در جملهى " ادرار غليظ در بيمارىهاى شديد نشانهى بدى براى بيمار است " به آن اشاره مىكند . همچنين شيخ الرييس در جملهى " اگر در حالت تب شديد ، ادرار غليظ بطور آنى و به مقدار زياد ريخته شود ، دليل بهبودى است " به بازگشت عملكرد كليه در فاز بهبودى بيمارى اشاره دارد و در ضمن بار ديگر نشان داده كه از ارتباط رنگ و حجم ادرار با وضعيت عمومى بدن آگاه بوده است .
هامش
( 1 ) -Rhabdomyolysis( 2 ) -End stage renal disease