بنابراين ، يائسگى دو شرط دارد : 1 . نديدن حيض ؛ 2 . كبر سن .
ازاينرو كسى كه حيض مىشود ، جايى براى يائسگى او باقى نمىماند . « 1 »
دومين نكته در آيه ، معناى كلمهء
( ارْتَبْتُمْ )
است .
« مفسرين شيعه منظور از اين آيه را اينگونه بيان كردند كه زنانى كه در مورد يائسه بودن آنها ترديد است كه آيا به خاطر رسيدن به سنّ يائسگى حائض نمىشود و يا به خاطر عوارض ديگر ، عدهء آنها بهجاى سه طهر ، سه ماه است » . « 2 »
در تفسير منهج الصادقين آمده است : « اكثر مفسران برآنند كه مراد بقوله
( إِنِ ارْتَبْتُمْ )
ارتياب است در وجوب عده نه در سن . . . مراد بقوله
( لَمْ يَحِضْنَ )
عدم بلوغ ايشان است به سنّ حيض و علم الهدى بر آن است » . « 3 »
در تفسير نمونه چنين آمده : « ريبه . . . 2 . منظور زنانى است كه بهدرستى نمىدانيم به سنّ يأس رسيدهاند يا نه ؟ . . . بايد عده نگه دارند » . « 4 »
و در تفسير جامع : منظور بانوان يائسه هستند و آنها زنانى مىباشند كه عمر آنها پنجاه سال در غير زنان هاشمى و سادات و در سادات و زنان هاشمى به شصت سال رسيدهاند . . . بهجز عدهء وفات ، عده ندارند . « 5 »
در تفسير مجمع البيان آمده است : . . . آنها كه مأيوس از حيض شدن هستند . « 6 »
و در الميزان : كلمهء ارتياب به معناى شك و ترديد و در خصوص آيه ، منظور شك در يائسه شدن است . « 7 »
در دو حديث از امام صادق عليه السّلام پرسيده شده كه منظور از ارتبتم و ريبه چيست ؟
هامش
( 1 ) . سيد هدايت اللّه طالقانى ، نگرشى نو به شرايط يائسگى ، ص 49 تا 51 .
( 2 ) . حسين مهرپور ، مباحثى از حقوق زن ، ص 176 .
( 3 ) . فتح اللّه بن شكر اللّه كاشانى ، تفسير منهج الصادقين ، آيهء چهارم سورهء طلاق .
( 4 ) . ناصر مكارم شيرازى ، تفسير نمونه ، آيهء 222 سورهء بقره .
( 5 ) . محمد بن جرير طبرى ، تفسير جامع البيان ، آيهء چهارم سورهء طلاق .
( 6 ) . حسن بن فضل طبرسى ، تفسير مجمع البيان ، ج 25 ، ص 101 .
( 7 ) . سيد محمد حسين طباطبايى ، الميزان ، ج 19 ، ص 53 .