اجزا و اعضاى ميّت ، نمونهء بارزى از آسيب رساندن است ، در نتيجه شرعا حرام است ؛ در اينجا به چند نمونه از روايات ديه اشاره مىكنيم :
سئل أبو عبد اللّه عليه السّلام عن رجل قطع رأس ميّت فقال : إنّ اللّه حرّم منه ميّتا كما حرّم منه حيّا ، فمن فعل بميّت فعلا ، يكون في مثله اجتياح نفس الحيّ فعليه الدية ؛ « 1 »
از حضرت صادق عليه السّلام دربارهء بريدن سر مرده پرسيده شد ، ايشان فرمودند : خداوند بريدن سر مرده را حرام كرده همان گونه كه دربارهء زنده حرام كرده است ، بنابراين اگر كسى دربارهء مرده كارى انجام دهد كه اگر زنده بود سبب مرگ او مىشد ، بر او ديه واجب مىشود .
عن أبي عبد اللّه عليه السّلام في رجل قطع رأس الميّت قال : عليه الدية ؛ لأنّ حرمته ميّتا كحرمته و هو حيّ ؛ « 2 »
از امام صادق عليه السّلام در مورد كسى كه سر مرده را بريده بود سؤال شد ، حضرت فرمود : بر او ديه واجب است ؛ چه آنكه احترام مرده ، همانند احترام زنده واجب است .
سألت أبا عبد اللّه عليه السّلام عن رجل كسر عظم ميّت ، فقال : حرمته ميّتا أعظم من حرمته و هو حيّ ؛ « 3 »
از امام صادق عليه السّلام دربارهء كسى كه استخوان مرده را شكسته بود ، پرسيدند ، فرمود : احترام مرده بالاتر از احترام زنده است .
نقد دليل
اين دليل از دو جهت قابل بررسى است : يكى از جهت صحت و سقم دليل و ديگرى گستردگى نتيجه . از جهت نخست ترديدى نيست كه وجوب ديه براى امرى ، نشاندهندهء تحقق جنايت در آن مورد است ، ولى نكته اين است كه عنوان جنايت در جايى صادق
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 19 ، ص 247 ، ح 2 .
( 2 ) . همان ، ص 248 ، ح 4 .
( 3 ) . همان ، ص 251 ، ح 5 .