841 ه شرح موجز القانون نيز نوشته و اين شرح بنام نفيسى « 1 » شهرت دارد و مانند شرح الاسباب و العلامات يك جزو مهم و مقبول درس ماست . اين هر دو شرح ملا نفيس در كشور ما بسبك حكيمانه و به شيوهء استدلال فاضلانه اينقدر شرف قبولى يافت كه در هند اسلامى تراجم متعدد اردوى اين كتاب منتشر شده . و اين تراجم نيز جزو مواد درسى پزشكى است . و دانشگاه اصفهان به نام وى تالارى بنا كرده است .
سيد الحكماء المحدثين فخر الدين رازى بعلاوه اينكه امام علوم نظرى « 2 » بوده دانشمند نبيل پزشكى نيز بوده است . مؤلف طبقات الاطباء گذشته از تأليفات ديگر وى تأليفات پزشكى او را هم نام مىبرد مثل كتاب التشريح و كتاب الاشربه و كتاب النبض و كتاب الطب الكبير و غيره . ابن ابى اصيبعه كتاب شرح كليات قانون را هم به او منسوب كرده « 3 » .
در قرن هفدهم ميلادى قطب الدين شيرازى كه اصلا كازرونى است ، ستارهء درخشان آسمان دانش و حكمت بود . استدلالات او امروز هم در مواد درسى ما مقام شامخى را داراست . مؤلف شرح آملى ويرا بلقب قطب الدين و الملت ياد كرده است « 4 » ، و مؤلف معجم الاطباء شرح كليات قانون او را خيلى ستوده « 5 » .
مانند دورهء مغولان هند اسلامى دودمان دولت صفوى هم در ايران در پشتيبانى پزشكى شهرت عظيم داشتهاند . مؤسس صفويه شاه اسمعيل صفوى بود .
بعد از وى زمام سلطنت بدست پسر وى طهماسب اول افتاد و از ان بعد اين حكومت
هامش
( 1 ) - كليات نفيسى در دهلى و لكهنؤ چاپ شده .
( 2 ) - طبقات الشافعيه ، ص 82 .
( 3 ) - طبقات الاطباء مجلد دوم ، ص 30 .
( 4 ) - شرح قانون آملى ، ص 2 .
( 5 ) - معجم الاطباء ، ص 485 . اين شرح چون بنام سعد الدين معنون شده اسمش التحفة السعديه هم است ، نسخه خطى اين كتاب در كتابخانهء مدرسه عالى سپهسالار وجود دارد .
پزشكان نامى پارس ، ص 116 .