صمغ درختى است مرتع كه در سواحل درياى عمان و سرزمين هندوستان بيشتر از نقاط ديگر مىرويد . درخت مقل چند نوع است و صمغ همه آنها تلخ مزه مىباشد و يك نوع آن را كه صمغ آن تلخ و رنگش مايل به سرخى است اصطلاحا مقل ازرق مىگويند و صمغى كه رنگ مايل به زرد داشته باشد مقل اليهود و آنكه از يمن مىآورند بادمجانى رنگ و سياه مايل به بنفش است كه آن را مقل عربى گويند . اما بهترين نوع مقل آن است كه خالص و براق و لزج و چسبنده و نرم و خوشبو و زرد رنگ و تلخ مزه باشد و در آب خوب حل شود . صمغ مقل هرچه كهنهتر شود سختى آن بيشتر و طعم آن تلختر مىگردد .
طبيعت آن گرم است . مقل خواص طبى فراوان دارد از جمله از بين بردن بلغم و اخلاط زيادى اندامها و دستگاههاى بدن مانند اخلاط ريهها مىباشد . چنانچه مقدار دو مثقال مقل سرخرنگ را خوب بسايند و با شربت عسل ( عسل محلول در آب ) بخورند اخلاط سينه را از بين مىبرد و در ضمن نفخ اعضاء و دستگاههاى بدن من جمله دستگاه گوارش را نيز زايل مىگرداند براى تقويت قواى تناسلى مقدار چهار گرم مقل را با يك ليوان شير تازه دوشيده ميل مىنمايند اين عمل ضمن تقويت قواى تناسلى اخلاط زيادى بدن را دفع نموده و ضعف كبد و ضعف گوارش و درد مفاصل را نيز از بين خواهد برد .
پزشكان قديم جهت مداواى بيمارى كزاز ضمن تجويز داروهائيكه به صورت ضمادى با آنها ماهيچههاى گرفته شده را مالش مىدادهاند و با انداختن لواشكهاى مخصوص و پوست دنبه از سخت شدن و گرفتگى ماهيچهها جلوگيرى مىكردهاند مقل را نيز به صورت خوراكى تجويز مىنمودهاند در معالجه مجرب بوده است چنانچه مقل را با مقدارى سرنج مخلوط كرده و بر تكمه يا دانه بواسير بگذارند آن را از بين خواهد برد و چون داروى مذكور را بر ورمهاى محكم ضماد نمايند ورم را تحليل مىبرد .
در مداواى بيمارى سياتيك خوردن و ضماد مقل بسيار مفيد است . بخور دادن مقل ازرق در زير رحم زنان سبب ضد عفونى شدن رحم و باز كردن عادت ماهانه و رقيق شدن خون عادت ماهانه مىشود . و زنانى كه هنگام شروع دوره جنسى ( عادت ماهانه ) شكم
گياهان دارويى و نحوه كاربرد آنها براى بيماريهاى مختلف در طب سنتى ( فارسى ) — صفحة 226
مساهمون: سيد مهدى خسروى
ص٢٢٦