ماده شيميائى بنام اسيد فرميك يا جوهر مورچه مىباشند . اضافه بر اسيد فرميك مواد شيميائى ديگرى نيز در اندامهاى اين گياه موجود است كه خواص داروئى آن را سبب شدهاند . طبيعت اين گياه را گرم و خشك نوشتهاند اين گياه مدر بول و زيادكننده شير در مادران شيرده و معرق مىباشد ضمنا برطرفكننده اخلاط معده و ششها مىباشد و در نفس تنگهاى كه منشاء قلبى نداشته باشد اگر برگهاى گزنه را طبخ نموده و با ماء الشعير ميل نمايند در باز شدن نفس موثر است بعلاوه اين گياه براى ورم كبدى كه از سردى مزاج باشد و براى ورم طحال نيز مفيد مىباشد اگر برگ تازه گياه را كوبيده و بر بينى فردى كه خون دماغ شده بگذارند و مقدارى از عصاره آن را هم در بينى بچكانند در قطع خون دماغ كمك موثرى مىنمايد .
افرادى كه به درد پهلو و درد طحال مبتلا هستند اگر برگ اين گياه را كوبيده و با مقدارى سكنجبين ميل نمايند درد را ساكت مىسازد .
افرادى كه به چرك مثانه مبتلا هستند مىتوانند برگ گزنه و ريشه پوست گرفته مقدارى سكنجبين ميل نمايند درد را ساكت مىسازد .
افرادى كه به چرك مثانه مبتلا هستند مىتوانند برگ گزنه و ريشه پوست گرفته شيرين بيان را بطور مساوى مخلوط و طبخ نمايند و پس از صاف كردن مقدارى از آب صاف شده آن را بخورند و مقدارى را هم با آب زردك در مثانه وارد نمايند تا چرك مثانه و مجراى ادرارى را پاك كند ضماد عصاره اين گياه بر ورمهاى محكم سبب تحليل رفتن اين ورمها مىگردد . اگر مقدارى از عصاره اين گياه را با عسل مخلوط نموده و بر قضيب و اطراف آن بمالند بسيار محرك مىباشد . مضمضه عصاره اين گياه در افرادى كه زبان كوچك و شراع الحنك آنان ورم كرده سبب بر طرف شدن ورم خواهد شد مقدار خوراك از گزنه را تا دوازده گرم نوشتهاند اما خوردن بيش از اين مقدار را ممنوع دانستهاند .
گياهان دارويى و نحوه كاربرد آنها براى بيماريهاى مختلف در طب سنتى ( فارسى ) — صفحة 199
مساهمون: سيد مهدى خسروى
ص١٩٩