( تراب : خاك و خود زمين )
« وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ »
( مؤمنون / 12 )
همانا آدمى را از گل خالص آفريديم
ب ) فقط حضرت آدم از خاك آفريدهشده و بقيه انسانها از نطفه آفريده شدهاند اما مىتوان گفت انسانها با واسطه آدم از خاك آفريده شدند ( طين : خاكى كه با آب مخلوط شده )
البته بدون شك ، قسمت قابل توجهى از بدن انسان را « آب » و قسمتى را « اكسيژن » و « كربن » تشكيل مىدهند كه از خاك گرفته نشدهاند ولى از آنجا كه ستون اصلى تمام اعضاى بدن را موادى كه از خاك گرفتهشده تشكيل مىدهد ، اين تعبير كاملا صحيح است كه « انسان از خاك است »
مرحله دوم : آفرينش انسان از آب ( ماء : ماء دافق - ماء مهين )
در اين مورد دو ديدگاه در بين دانشمندان وجود دارد :
الف ) مقصود از خلقت انسان از آب اين است كه مقدار زيادى آب در بدن انسان وجود دارد و آب بيشترين ماده تشكيلدهنده بدن است .
ب ) مقصود از خلقت انسان از آب اين است كه انسان از نطفه و منى آفريده شده است .
« وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ »
( انبياء / 30 )
استاد مكارم شيرازى در تفسير اين آيه دو احتمال را مطرح مىكنند :
1 - حيات همه موجودات زنده - اعم از گياهان و حيوانات - به آب بستگى دارد .
2 - اينكه ماء در اينجا اشاره به آب نطفه است كه موجودات زنده معمولا از آن بوجود مىآيند .
« وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً »
( فرقان / 54 )
و اوست خدايى كه انسان را از آب آفريد
استاد مصباح يزدى در تفسير اين آيه مىفرمايند :