8 . بواسير رحم
« همچنانكه در مقعد از خلط سوداوى فزونىها ( زيادتىها ) ظاهر مىشود ، در عنق رحم نيز پديد مىآيد . و اين فزونىها اگر در ظاهر باشد ، آسان مىنمايند و اگر در باطن او بود غاير « 1 » باشد ، و چون دهن رحم ( دهانه واژن ) را بگشايند ، ظاهر مىگردد . پس اگر هنگام هيجان [ وجع ] « 2 » ، و وقت امتلاء و احتباس خون بود ، فزونىها ممتلى و سرخ رنگ و با الم باشند و گرنه رطوبتى شبيه دُردى ( ته نشين عصارات ) كه مايل به سياهى سايل شود و فزونىها زرد و باريك و بىالم « 3 » ( درد ) بود » . « 4 » « اگر بواسير ظاهرى باشد و خارج از رحم قرار گرفته باشد ، ازاله « 5 » ممكن است و آنچه در عميق پيدا شود ، كمتر زايل مىشود » . « 6 »
هامش
( 1 ) . غاير : پنهان ، فرو شونده .
( 2 ) . دردى كه با حس لمس ادراك شود ، خلاف الم كه عام است از وجع و غير آن . لغتنامه دهخدا .
( 3 ) . رنج جسمانى ، ادراك الم حالى بود منافى يعنى حالى كه تن مردم را نسازد . ( ذخيره خوارزمشاهى ، رويه 22 ) .
( 4 ) . طب الاكبرى ، ج 2 ، رويه 89 .
( 5 ) . ازاله : از بين بردن .
( 6 ) . اكسير اعظم ، ج 3 ، بواسير رحم ، رويه 659 .