[ ابو بكر ] گفت نگران مباش كه خدا با ماست ؛ آنگاه خداوند آرامش خويش را بر او نازل كرد و با سپاهيانى كه نمىديديدشان ياريش داد و [ سرانجام ] آرمان كافران را پست گردانيد ؛ و آرمان الهى است كه والاست ، و خداوند پيروزمند فرزانه است » . « 1 »
مرحوم طبرسى و علامه طباطبايى « ره » حالت درونى همراه و ملازم پيامبر اكرم را خوف و ترس تفسير كردهاند .
بخشش از مال :
بحث انفاق و صدقه در مباحث قرآنى و اسلامى از جايگاه والايى برخورد دار است . آيات فراوانى از قرآن به اين موضوع پرداختهاند و در كنار آن به برخى ظرائف و نكات لطيف اخلاقى و اجتماعى نيز اشاره كردهاند . بدون شك براى اين مقولهء اجتماعى آثار و نتائج زيادى وجود داشته كه اين اندازه از آيات و روايات را به خود اختصاص داده است .
اين ثمرات هم فردى است و هم اجتماعى و در كتابهاى مختلف به مناسبتهاى گوناگون از آنها بحث مىشود . از آثار فردى انفاق - با شرائط خود - كه قرآن به صراحت از آن سخن گفته است ، رفع ترس و اندوه باشد . خداى تعالى مىفرمايد :
« كسانى كه اموالشان را در شب و روز ، پنهانى و آشكارا مىبخشند ، پاداششان نزد پروردگارشان [ محفوظ ] است ، و نه بيمى بر آنهاست و نه اندوهگين مىشوند » . « 2 »
خوف و ترس مورد اشاره در اين آيه را چه معناى خوف و ترس دنيوى بدانيم و چه ترس از احوال قيامت ، در هر صورت ترس و اضطرابى منفى به سبب انفاق برداشته مىشود و مىتوان انفاق را بهعنوان راهى براى بر طرف نمودن اضطراب مطرح كرد .
و البته هيچ استبعادى ندارد رابطهاى بين گذشت از اموال كه خود خدمتى به ديگران است و رفع اضطراب و دلهره در دنيا وجود داشته باشد . چه بسيارى از مواقع دلبستگىهاى مادّى خود اضطرابآور و نگرانكننده است و در موارد فراوانى منشأ دلهرهها مال و منال دنيا و دلبستگى به آنهاست . كسى كه بتواند با تمرين و ممارست ، اين دلبستگى را از خود بزدايد ،
هامش
( 1 ) . توبه / 40 .
( 2 ) . بقره / 274 .