همسايگان را مشخص كرده است و اساس اين احكام مبتنى بر اصل اسلامى « لا ضرر و لا ضرار » « 1 » نهاده شده است .
ط - پرهيز از اسراف در مصرف آب در آموزههاى پيامبر اعظم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
در دين مبين اسلام از اسراف در مصرف آب ، قطع درختان و . . . نكوهش شده است .
اصل لا ضرر يكى از اصول مسلم فقهى است كه در حقيقت روح حاكم بر تمام قوانين اسلامى است . پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمودند : ( اياكم و السرف فى المال و النفقه و عليكم بالاقتصاد ) « 2 »
يعنى : « از اسراف در مال و خرج زندگى بپرهيزيد و هرگز جانب اعتدال را رها نكنيد . »
رواياتى كه از زيادهروى و اسراف در مصرف آب به شدت نهى و نكوهش كرده است الگوى رفتارى خوبى است براى صرفهجويى اين عنصر حياتى و پرهيز از مصرف بىرويه آن است . پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از راهى مىگذشت ، « سعد » را در حال وضو گرفتن ديد فرمود :
اى سعد ! اسراف مكن ، سعد گفت : اى پيامبر خدا ! آيا در وضو هم اسراف است ؟
حضرت فرمود : آرى ، گرچه در كنار نهرى باشى « 3 » .
بنابراين براى بقاء ضرورت دارد انسان ، در حفظ ، عدم آلودگى ، عدم اسراف منابع طبيعى و مواد غذايى و به ويژه آب بكوشد و چون آب منشأ حيات هر موجودى است ، اسراف و آلوده كردن آن ، گناهى است در حق آفرينش و تمام موجودات زنده .
خداوند متعال آب را مايه و اصل زندگى قرار داده است .
وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ
« 4 » يعنى : « و خداوند همه جنبندگان را از آب آفريد » .
هامش
( 1 ) . همان ، ص 47 .
( 2 ) . محمد رضا حكيمى ، الحياه ، نقل از فرهنگ جهاد ، ج 4 ، ص 82 .
( 3 ) . همان ، ج 4 ، ص 84 .
( 4 ) . نور ، آيه 45 .