چهارپايان و حمامهايى احداث گرديد كه صاحبان اصلى ، آنها را وقف مردم كرده بودند « 1 » با دعوت اسلام به رعايت نظافت و پاكيزگى ، كاربرد حمامهاى عمومى در شهرهاى اسلامى رونق يافت و مسئولان شهرى ، فعاليت اين حمامها را به لحاظ عدم مزاحمت براى اهالى از طريق دودى كه به راه مىانداختند كنترل مىكردند و بر نحوه تأمين آب آنها و چگونگى دفع فاضلابشان نظارت مىكردند و در طراحى اين حمامها روى آب پاك ، بسيار تأكيد شده و لذا حوضهاى حمامها و قناتهاى آن را طراحى كردند كه از نظر شرعى بلامانع باشد همانطور كه گفته شد در دستورات الهى دين مبين اسلام ، آب اهميت ويژهاى دارد .
« و از آسمان آب طاهر و پاككننده فروفرستاديم » « 2 »
« و اوست خدايى كه بشر را از آب بيافريد » « 3 »
لذا مسلمانان به پاكيزگى آب اهميت ويژهاى داده و در تعيين موقعيت بناى شهر سالم مهمترين نقش را به آب دادهاند .
يكى از راههاى تصفيه آب ، عبور دادن آن از طبقات مختلف است كه در نتيجه مواد معلق و آلايندههاى ديگر موجود در آب توسط مكانيسمهايى نظير غربال شدن ، جذب سطحى و . . . از آب جدا گشته و از قسمت زيرين ، آب گوارايى جريان مىيابد . آب با عبور از طبقات و لايههاى كوه بطور طبيعى تصفيه مىگردد و هرچه ارتفاع كوه بيشتر باشد ، آب بيشتر تصفيه طبيعى مىشود . افزون بر اينكه وقتى آب در پلهپلههاى كوه و آبشارها و تنگناهاى درهها جريان مىيابد ، به جوش و خروش درمىآيد و اكسيژن
هامش
( 1 ) . همان ، ج 3 ، ص 961 .
( 2 ) . فرقان ( 25 ) ، آيه 48
( 3 ) . فرقان ( 25 ) ، آيه 53