بلادت [ كندفهمى ] و حدّت ذكا [ شدت هوشيارى و سرعت انتقال و سرعت فهم ] و بعث نشاط [ برانگيخته شدن سرور و بشاشيت جسمى و روانى ] لازم است كه به عادت گيرند .
- ابن خلدون : در شهرها هوا به علت درآميختن با بخارهاى گنديدهاى كه از فزونى فضولات حاصل مىشود ، فاسد مىگردد ، درصورتىكه هوا به روح نشاط مىبخشد و نشاط روح به علت اثر حرارت غريزى به تقويت و هضم غذا كمك مىكند ؛ علاوه بر آن چه ذكر شد ، ورزش نيز در تعب و نشاط روح ، دخيل است كه اين تعب و نشاط در شهرنشينان كمتر است ، به دليل اينكه در پيش شهرنشينان ، ورزش وجود ندارد ؛ علتش اين است كه آنان غالبا در حالت سكونت و آرامشند و از ثمرات ورزش به هيچ وجه بهرهمند نمىشوند ، و هيچ نشانهاى از آن در ميان ايشان يافت نمىشود ؛ بدين دليل ، بيمارىهاى بسيارى در شهرها و بلاد بروز مىكند و نسبت به بروز امراض ، مردم شهرها به اين فن [ پزشكى ] نيازمند مىشوند .
- شجاع ( نويسنده كتاب انيس الناس ) : بر پدر است كه تا رضاع [ شيرخوارگى ] طفل تمام شد ، به تاديب و رياضت او مشغول گردد و مواد ذيل را به او بياموزد :
الف ) فرايض و سنن و قرآنش بياموزند ؛
ب ) مقدمات علمى [ تعليمش كند ] آنقدر كه از دايره عوام بيرون آيد تا بعد از آن او خود بىسعى كس ، علم خود را زياد سازد ؛
پ ) معلم سلاحورزى و سوارى ملازمش سازد ؛
ث ) خط و شنا كردن بياموزد .
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 287
مساهمون: بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
ص٢٨٧