شقايق يا خشخاش بستانى
تركيب شيميايى :
گل شقايق داراى الكالوئيدى به نام آردين « 1 » به فرمول
C 21 H 21 NO 6
است . اين الكالوئيد در كاسبرگها و تخمدان گل به مقدار زيادرت وجود دارد . بعلاوه مواد ديگرى در گل شقايق نظير اسيد راديك « 2 » ، اسيد پاپاوريك « 3 » ، دو ماده رنگى ، اسيد مكونيك ، موسيلاژ ، صمغ ، قند و غيره يافت مىشود . اسيدهاى رقيق ، دمكرده آن را در حرارت به رنگ قرمز درمىآوردند .
درحالىكه همين دمكرده در مجاور قلياييات ، رنگ قهوهاى و تحت اثر اسيد سولفوريك غليظ ، رنگ سبز حاصل مىكند .
ماميران « 4 »
تركيب شيميايى :
ماميران داراى الكالوئيدهايى است كه بعضى از آنها اثر سمى دارند اين اكالوئيدها عبارت از كليدونين « 5 » كلريترين « 6 » سانگينارين « 7 » و پروتوپين « 8 » است . مواد ديگرى نظير موسيلاژ ، مواد رزينى ، پكتيكى ، يك ماده رنگى به نام كليدوگزانتين « 9 » اسيد كليدونيك « 10 » اسيدهاى آلى ديگر ، املاح معدنى مخصوصا فسفاتهاى كلسيم ، منيزيوم و آمونيوم نيز در ماميران وجود دارد .
كليدونين به فرمول
H 2 OC 20 , H 19 NO 5 G
و به صورت بلورىهاى سوزنىشكل يا فلس مانند به دست آمده است . كليدونين ، غير محلول در آب است . به مقدار كم در اتر و الكل ولى به مقدار زياد در كلروفرم و روغنها حل مىشود . كلريترين ، به فرمول
C 21 H 17 NO 4
، به صورت بلورىهاى بىرنگ متبلور مىشود . مادهاى است كه به مقدار كم در حلالهاى آلى به استثناى كلروفرم حل مىگردد و فلئورسنس سبز ايجاد مىنمايد .
پروتوپين ، به فرمول
C 20 H 19 NO 5
، به صورت گرد سفيدى متبلور مىشود . در آب غير محلول است ولى در كلروفرم و آمونياك به مقدار زياد حل مىگردد .
كلريتريت و سانگيتارين ، داراى سميت زياد و اثر تحريككنندهاند .
هامش
( 1 ) -Rheadine( 2 ) -Ac . Rheadique( 3 ) -Ac . Papverique( 4 ) -Childonium Magus( 5 ) -Chelidonine( 6 ) -Chelerythrine( 7 ) -Sanguinasine( 8 ) -Protopine( 9 ) -Chelidoxanthine( 10 ) -Ac . Chelidonique