محل رويش
اين گياه در بعضى از نواحى شمال غربى ايران مانند ميشوداغ يافت مىگردد .
باباآدم ، به عربى آراقيطون ناميده مىشود « 1 »
ريشه باباآدم اينولين ، ماده چرب به مقدار كم ، كربنات نيترات ، رزينهاى مختلف و يك گلوكزيد به نام لاپين « 2 » يا لاپوزيد « 3 » است . ماده اخير در سال 1888 توسط دانشمندان از گياه استخراج گرديد . از ريشه خشكيده گياه در مجاورت هوا ، معادل 50 تا 70 درصد اينولين توسط
J - Krontz
در سال 1931 به دست آمد . برگ باباآدم داراى اكسيدازهاى فعال و دانهاش علاوه بر گلوكزيد مذكور ، داراى 18 درصد روغن زرد ، رنگ خشكشونده با طعم تلخ ، مركب از 58 درصد اسيد لينوئيك و 10 درصد اسيد اولئيك است .
الشوكه المبركه
تركيب شيميايى :
طعم تلخ اعضاى هوايى اين گياه مربوط به مادهاى به نام كنىسين « 4 » است كه توسط
Nativel
در سال 1842 كشف گرديد . اين ماده كه اثر تببر دارد ، بعدا توسط
Lsocia
به حالت مبتلور از برگهاى جوان گياه به دست آمد .
تمام قسمتهاى گياه داراى املاح پتاسيم ، منيزيوم ، كلسيوم ، به مقدار جزيى اسانس ، رزين ، صمغ ، موسيلاژ ، تانن قندهاى مختلف و فيتوسترين است
كنىسين ، به فرمول
C 42 H 56 O 10
و داراى طعمى تلخ است . به صورت بلورىهاى سوزنى شكل ، شفاف و بىرنگ متبلور مىگردد . در آب به مقادير كم ولى در الكل ، اتر و قليائيات به مقادير زياد حل مىشود . اسيد سولفوريك آن را در خود حل مىكند و رنگ قرمز ايجاد مىنمايد ولى با افزودن مقدارى آب ، به رنگ بنفش درمىآيد و اگر آمونياك افزوده شود زرد رنگ مىگردد . در اسيد كلريدريك رنگ سبز ايجاد مىكند .
كنىسين ، داراى اثر تب رقوى است ولى چون حتى مصرف مقادير كم آن ايجاد قى و ناراحتى مىكند از اين جهت استفاده از آن متروك گرديده است . اثر تببر كينىسين بيشتر از ساليسين تشخيص داده شده است .
هامش
( 1 ) -Astium Lappa( 2 ) -Lappine( 3 ) -Lappine( 4 ) -Cnicine