كلشيك طبى يا ( سورنجان )
تركيب شيميايى :
دانه آن داراى 3 تا 5 درصد آب و 4 تا 5 درصد مواد معدنى و ده درصد قند احياءكننده و به مقدار كم نشاسته است . 5 تا 10 درصد چربى و 20 درصد پروتئيد دارد . مقدار كمى نيز وزين اسيد گاليك و تانن در آن يافت مىشود .
كلشىسين در سال 1820 به وسيله پليته و كاوانترا استخراج شده و نخست تصور مىكردند از تركيبات وراترين است تا آنكه در سال 1884 كلشىسين را به صورت كريستاليزه به دست آوردند و فرمول شيميايى آن مشخص شد . كلشىسين كه از مشتقهاى بنزو سيكلوهپتانو تووپولون است و داراى ازت خارج هستهاى است .
كلشىسين به اشكال زير يافت مىشود :
( ماده
A
)
( ماده
B
)
( ماده
C
)
دمهكولسين يا ( ماده
E
)
كلشامين ( ماده
F
)
كلشىكوزيد
C 6 H 11 O 5
كلشىسين مادهاى است به رنگ زرد پريده محلول در آب ، الكل ، خيلى كم محلول در كلروفرم . كلشىسين مثل يك الكالوئيد كامل و حقيقى عمل نمىكند و در اثر هيدروليز با اسيدهاى رقيق ، مبدل به كلشىسئين و الكل متيليك مىشود كه با افزودن كلروفريك به رنگ سبز درمىآيد .
علاوه بر كلشىسين كه الكالوئيد اصلى گياه است چندين الكالوئيد ديگر به طريقه كروماتوگرافى ستونى به مقدار كم از آن جدا كردهاند .
دمهكولسين با كولشامين يك دزاستيلمتيل ، كولشيسين است كه داراى خاصيت قليايى واضحى است .
كلشىكوزيد به گلوكز و دزمتيل 2 - كلشىسين 3 - تجزيه مىشود . در اثر روشنايى كلشىسين به رنگ قهوهاى درمىآيد .
كلشىسين داراى اثر مدر و ضد تورم است و در معالجه بيماران رماتيسمى و نقرسى به كار