مسهل [ براى مزاجهاى معتدل ]
فرمول زير بهترين مسهل براى مزاجهاى معتدل است و در هنگام تب نيز مىتوان از آن استفاده نمود . اين نسخه مسهل صفرا و بلغم و سودا نيز مىباشد . براى بيمارىهاى روانى مفيد و با وجود اينكه مسهل است مقوى قلب نيز مىباشد .
فرمول
سنا 25 گرم ، گل سرخ ، گل بنفشه ، گل گاو زبان ، گل نيلوفر از هركدام 10 گرم ، ريشه كاسنى 15 گرم ، تخم خيار 50 گرم ، تخم خربزه 50 گرم ، ترنجبين 100 گرم ، عناب 150 گرم ، سهپستان 20 دانه داروهاى فوق را ( غير از تخم خيار و ترنجبين ) همه را مخلوط كرده و به هفت قسمت تقسيم كرده ، هر قسمت را جوشانده و با تخم خيار و ترنجبين كه بايستى قبلا شيرهكش شده باشد باهم بياميزند و صبح و عصر ميل نمايند . ناگفته نماند كه ترنجبين و تخمهها را بايستى نرم كوبيده 7 قسمت كرده هر قسمت را جداگانه در آبجوش شيرهكش نموده آب آن را به جوشانده فوق اضافه نمايند يا اينكه مستقيما در قورى جوشانده شيرهكش نمايند .
مسهل بلغم
اين نسخه ساده را مسهل ملطف نامند .
تربد ده گرم نرم كوبيده در يك ليوان گلاب حل كرده ملايم روى آتش قرار دهند . لكن نبايستى به جوش آيد و يك ليوان آب نيز به آن افزوده دو روز صبح ناشتا و شب موقع خواب ميل نمايند .
نسخه شربت آلو براى گرم مزاجان و حالات صفرايى و بلغمى :
آلوچه خشكه 200 گرم ، تمر هندى 100 گرم ، تربد 15 گرم ، گل بنفشه 15 گرم ، همه را جوشانده صاف كرده در جايى خنك نگهدارى نموده روزانه 25 گرم با 5 گرم ترنجبين شيرهكش شده ميل نمايند .
شربت مسهل براى گرممزاجان و صاحبان عطش
آلوچه خشكه 200 گرم ، تمر هندى 100 گرم ، عناب و سهپستان از هركدام 20 دانه ، مويز 200 گرم ، پوست هليله زرد ، تخم كشوث ، افسنتين و گل بنفشه از هركدام 10 گرم ، گل سرخ 25