و اين را اب خلل و فرج نامند موضوع سخن ما همين قسم اخير است كه اهميّت دارد و هر قدر پارچه از اين قسم بيشتر جذب نمايد از بدن بهتر دفع رطوبت اغشته كنندهء جلد را كند و چون اين قابليّت جذب از پنبه بالنّسبه بشاهدانج و از ان بالنّسبة به پشم مىافزايد پس صلاحيّت پشم براى لباس از همه بهتر و همان اوّل لباس و پارچهايست كه بايستى بلاواسطه با جلد اصطكاك نمايد چه بايد عرق بتواند بوساطت لباس مجذوب كردد و اگر بدن بلاواسطه در معرض هوا مىبود فورا اب ان بخار شده موجب سرماخوردكى شديدى مىشد ليكن همينكه لباس پشمينه مجاور بدن باشد هر قدر بدن عرق كند ان لباس جذب مىنمايد و بدن سرما نمىخورد زيرا كه عرق به حالت ميعان مانده بخار نمىكردد و مدّتى بعد هم كه در خلل و فرج پارچهء پشمى مانده شروع به بخار شدن نمايد نسج پشمينه بجاى جلد سرما خورد و بدين دليل بسيار اسان فايدهء مجاورت پارچههاى پشمى با بدن بر ما معلوم مىكردد چه تعجّبى بالاتر از اينكه در 1300 سال قبل كه ابدا از اين علوم خبرى نبوده چكونه ائمّهء ما سلام اللّه عليهم خصوصا امير المؤمنين على عليه السّلام جامهء پشمى به روى بدن پوشيده و در هواى كرم انجا پوشيدن جامهء سفيد و پشميرا امر فرموده بودند ممالكى كه در دو حدّ واقع كرديدهاند يعنى بسيار كرم يا بسيار سرداند چون انسان را در احتياط از ان هواها ملزم مىنمايند لباس
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 161
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٦١