منع ارتفاع درجهء حرارت درون اطاق را مىنمايد ولى بدون مخارج زيادى مىتوان اثر بخارى را بوساطت مرتبط نمودن ان با خزينههاى حرارت قوىتر نمود و براى نيل بدين مقصود همينقدر كافيست كه در تحت و خلف بخارى حفرهء مسدودى بنا نمود كه بوساطت لولهء تحتانى هواى سرد بدانجا وارد و همينكه گرم شد از مجراى فوقانىترى در فضاى اطاق وارد كردد گاه اتّفاق افتد كه اين وسايط هم غير كافى و وجود اسباب عمدهتر مانند بخاريهاى اهنى و بخاريهاى چند لوله كه ناقل الحراره موسومند ناكزير مىكردد ولى از ناقل الحرارة در اين موقع سخنى نرانيم زيرا كه بسيار قيمتى و كثير الاجزاء و از براى اطاقهاى شخصى حرارتش زايد از اندازه مىباشد بلكه از براى مدارس و مساجد و امثال اين نوع مساكن صلاحيّت دارد امّا بخاريهاى اهنى بر چند قسم است چدنى و سفال لعابدار نوع اوّل حرارتش اقوى و بالنّسبة مقدار بسيار عمدهء حرارت احداث مىنمايد ليكن منقصتش انست كه هوا را خشك كند و به سهولت قرمز شود و چون بر همهكس معلوم است كه از چدن سرخ شده بخارات نفوذ و عبور مىنمايد لهذا همينكه بخارى سرخ شد انيدريد كربنيك و اكسيد دوكربن كه دود زغال مىباشد از ان در هوا نفوذ مىكند نوع دويّم اكرچه ديرتر گرم مىشود ليكن حرارت خود را هم ديرتر از دست دهد اثرش هم ملايمتر و معتدلتر
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 135
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٣٥