پس اگر ضربانات نبض و درجهء حرارت بدن و عدّهء تنفّس و مقدار بياض البيض در ادرار و حالت ظاهرى كلو چندان نيست مقدار سرم را كمتر بايد تزريق كرد و در صورت تزايد و شدّت اين ؟ ؟ ؟
بايد بر مقدارش افزود و عدّهء قرعات نبض اهمّيتش بيش از حرارت بدن است و افزايش عدّهء تنفّس كاهى دليل بر ان است كه مادّهء مرض بريه سرايت نموده و بروز بياض البيض در ادرار علامت اينست كه سمّيت مرض در تمام بدن عموميّت پيدا كرده ولى امتحانات موضعى كلو چندان اهمّيتى ندارد و اهمّيتش در ان است كه ايا مرض با ميكرب مرض ديكر مخلوط است يا نه
نتايج زرق سرم -
تزريق سرم بسرعت طبيعت غشاء كاذب را تغيير داده و از حدّتش كاسته عادتا 24 ساعت بعد از زرق روز اوّل بشكلى از سمّيتش كاسته مىشود كه ديكر عموميّت پيدا نكند و بعد از 36 ساعت غشاء كاذب سفيدرنك شده شبيه به شير بسته مىكردد و بعد از دو تا سه روز و كاهى ديرتر از كلو منفصل شده و خارج كردد و ان اغشيه را چون بشويند و امتحان كنند در روز اوّل ميكرب ديفترى موجود و بعد از چند روز بالمرّه مفقود و مبدّل شود
علاج موضعى و عمومى -
( دكتررو ) روزى سه دفعه با محلول ذيل كلو را بشويند محلول لباراك 50 گرم ابجوش يك ليتر ايضا اسيد بريك 30 كرم ابجوش 1000 گرم و هر سه تا 4 ساعت بفاصله يك دفعه محلول ذيل را به داخل كلو بمالند اسيد ساليسيليك كليسيرين از هريك 5 گرم ايضا مانتول و كافور به مقدار مساوى مخلوط كرده نفوخ بكلو نمايند و يا با محلول ابى مركب ذيل كلو را طلا نمايند ديوله دوداليا 30 سانتيگرم وردومتيل 60 سانتيگرم الكل 90 درجه 9 كرم آب مقطّر 90 گرم
درصورتىكه خناق ديفتريكى ساده و جيّد باشد عموما تزريق 20 سانتيمتر مكعّب از سرم كافى خواهد بود و در صورت ردائت مرض روز اول 20 سانتيمتر مكعّب يك دفعه وارد بدن نمايند روز دوّم 10 سانتيمتر مكعب صبح و 10 سانتيمتر مكعّب عصر اين در صورتيست كه نبض رو بصعود