تا طبيعت متوجه شده تصرف درد واكند و روز مسهل از استحمام و تدهين و دلك ترك اختيار نمايند
فائده در بيان آنكه چون مسهل عمل تمام كند چه بايد كرد و بعد آن تا چند احتياط بايد نمود
معلوم باد كه هرگاه عمل مسهل آخر شود جهت تغزيهء امعا و تعديل مزاج به زور مناسبه با اشياى موافقه بايد داد مثلا محرورى مزاج را بزر قطونا بروغن گل چرب كرده به آب سرد كه شكر يا جلّاب در ان حل كرده باشند آميخته بنوشانند و مبرودى مزاج را حرف مغسول به آب گرم زيت آميخته بدهند و معتدل مزاج را بزر ريحان بروغن بادام چرب كرده و با شربت قند آميخته بايد داد و اين چيزها قبل از اتمام عمل هرگز ندهند كه حبس اسهال مىكند و آنجا كه خوف سحج بود گل ارمنى به آب انار نيكو شربتيست و چون بعد شرب مغريات ساعتى بگذرد غذاى ملائم بايد داد و بعد فراغ از مسهلات تا يك هفته از غذاى ثقيل و جميع حركات عنيف اجتناب لازم دانند و آن را كه بعد مسهل تپ آيد اوفقترين چيزها ماء الشعير بود دواء و غذاء و بعد مسهل هفته عشره از سركه و سكنجبين احتراز دارند كه محدث سحجست و شراب نبيند هم نبايد داد كه مورث حمياتست و واضح باد كه نزد طبيعت محبوبترين اخلاط خونست لهذا عند جذب مسهل تا ممكنست طبيعت خون را مستخرج شدن نمىدهد و در حالت افراط عمل مسهل آخر جميع اخلاط خون برمىآيد امّا اگر بعد شرب مسهل بىافراط در عمل احيانا كسى را خون ظاهر شود بنا بر انفتاح دهن رگى از رگها خواهد بود كه حدت دوا موجب آن شده نه آنكه بجذب دوا منجذب شده
فائده در بند كردن اسهال مسهل اگر بافراط آيد
يكى از ان ربط اطرافست از ابط داربيه شروع بستن كنند و باسفل فرود آيند درين وقت دادن ترياق و فلونيا خيلى نافعست و تعريق نيز نافعست خواه از پوشيدن بدن باشد بلحاف و غيره خواه به تبخير آب گرم باشد روا بر سر كشيده و تن پوشيده و اگر بافراط آيد شربت سيب و شربت انار و شربت بهى بنوشانند و آب سيب و بهى و آب مورد تر بر بدن بمالند و خصوصا بر پشت و تدهين شكم بروغن به و روغن مصطكى داسپغول بريان و صمغ عربى بريان و گل ارمنى بروغن گل چرب كرده مع رب سيب و به و شراب غوره دادن كسى را كه مزاج او بسيار گرم بود مفيدست و و همچنين قى كردن بشرب آب گرم موضع اطراف به آب گرم مانع اسهالست و واجبست