كه مزمن باشد در نهايت نفع است مرواريد ناسفته كهرباى سوده كزمازج عدبه گل پسته گل سپبارى شهدانج بسباسه عود صليب خولنجان طباشير كه شسته جفت بلوط صمغ عربى ثمر درخت مغيلان بهمن سرخ بهمن سفيد شقاقل گلنار فارسى پوست بيخ مغيلان صمغ سپيارى گشنيز خشك صمغ درخت سينبهل خصية الثعلب قرفه آمله منقى صندل سفيد آرد بلوط هر يك يك مثقال مغز پسته مغز بادام مغز نارجيل مغز فندق مغز چلغوزه مغز حبة الخضراء تخم خشخاش تخم خرف مقشر هر يك دو مثقال مصطكى علك البطم ورق طلا ورق نقره هر يك نيم مثقال پوست هليله كابلى هليله سياه در روغن گاو بريان كرده غنچه گل سرخ هر يك دو مثقال عنبر اشهب نيم مثقال مويز منقى بيست مثقال نبات سفيد سى مثقال آب سيب شيرين آب به شيرين آب انار شيرين آب امرود هر يك چهل مثقال شربت فواكه شيرين گلاب هر يك بيست مثقال معجون سازند معجون هندى جهت سيلان منى و اقسام پرسيو نافع و هم مشهى و مقوى است مغز تخم كوپخ سفيد پاوسير شاه جهانى موصلى سياه مثل آن دارفلفل نيم پاو شاهجهانى شير گاو تازه دو نيم آثار شاهجهانى اجزا را كوفته بيخته با شير بجوشانند تا شير جذب شود بعده دارچينى قلمى عاقرقرحا قرنفل كلاهدار الايجى خرد هر يك نيم دام پخته نرم سوده بيخته شكر سفيد دو برابر ادويه سواى شير گرفته داخل نمايند و معجون سازند خوراك از ده ماشه تا بيست و يك ماشه .
اقوال ممتحنين :
[ ابو سهل ]
ابو سهل گويد كه سيلان منى را نفع مىكند فرش كردن گل سرخ و بر آن خواب نمودن و ادويه بارده بر پشت گذارند مثل قيروطى معمول از روغن گل مضروب به آب سرد و آب گشنيز سبز و آب برگ خرفه و كاهو و عنب الثعلب و طحلب و برگ بيد و پترا سرب بر خاصرتين و قطن نهند و شرب شربت نيلوفر و آب طبيخ عدس و تخم كاهو و آب فى رطب .
و اگر در آنجا برودت باشد تخم فنجنكشت و سداب و تخم شهدانج دهند و اين دوا سيلان منى را نافع بيخ نى فارسى خشك پودينه تخم كاهو تخم سداب تخم فنجنكشت گل سرخ گلنار هر واحد دو درم كوفته بيخته به آب سرد يا به سركه ممزوج آميزند شربت مقدار دو درم ديگر تخم سداب انيسون هر واحد دو درم گل سرخ گلنار هر واحد سه درم كوفته بيخته شربت دو درم به آب سرد ديگر تخم كاهو سه درم شهدانج سه درم و نيم تخم سداب دو درم كوفته بيخته شربتى دو درم به سكنجبين ديگر تخم فنجنكشت و سداب هر واحد يك درم كوفته بيخته به سركه ممزوج بدهند .
[ شيخ ]
شيخ مىفرمايد كه تقليل غذا و استفراغ نمايند و آن چه از مجففات منى و مقللات آن در بحث كثرت شهوت مذكور شد و از آن چه تعديل حدت منى كند و در همانجا گذشت استعمال نمايند و علاج تشنج و استرخا مسطور شد و اما تعديل رقت منى به چيزى كه در آن قبض و تسخين باشد مخلوط به مجففات نمايند و از اغذيه مغلظه مثل بهطه و هريسه و اما تقويت ماسكه به قابضاتى كه معلوم شده شرباً و طلاءً كنند و اما تسكين قوت دافعه به مبردات و اندك مخدرات نمايند و نعناع دواى فاضل است در تغليظ منى و تقويت اعضاى آن بر ضبط آن و در كتب قوم مركباتى است كه حبس درور منى كنند و من از آن بسيار مىترسم كه در منى افزايند .
[ عباس ]
عباس گويد كه اما سيلان منى به غير اراده اگر حدوث او از امتلا و زيادتى خون باشد بايد كه فصد باسليق كنند و امر به قى نمايند اگر فصد كفايت نكند و از اغذيه و ادويه مدر بول و مزيد منى منع كنند و بر فرش بارد مثل كتان و طبرى و مانند آن خواب نمايند و بر بستر او برگ بيخ و برگ فنجنكشت فرش كنند و بر قطن قيروطى كه در قول ابو سهل گذشت ضماد كنند و قطعه اسرب باريك بر پشت بندند و شربت نيلوفر و شراب اسود كه در آن گل نيلوفر تر كرده باشند و شربت خشخاش بنوشانند و ايضا آب قصب رطب و آب گشنيز تر و مانند آن از ادويه كه در باب كثرت شهوت ذكر كرديم بدهند و اما اگر سيلان منى از ضعف قوت ماسكه باشد بايد كه اشياى قاطعه منى مع قبض بدهند و از اين قبيل است عدس مقشر و گشنيز خشك و تخم كاهو هر واحد يك جزو اقاقيا ربع جزو گل ارمنى گلنار هر واحد نيم جزو همه را باريك ساييده به شربت آس سرشته بخورند و بر قطن اقاقيا و گل ارمنى و گل قبرسى و قرظ و طراثيث و گلنار و سماق به آب آس و آب لف كرم و آب سيب و آب سفرجل و آب خرفه و گشنيز ضماد كنند و از آبى كه اندران سداب و آس و عليق و عصى الراعى و حماض جوشانيده باشند غسل كنند و روغن آس و روغن طلع و روغن گل و خلاف بر خصيه و كنج ران و قطع بمالند كه اين همه قطع سيلان منى و تشديد قوت ماسكه كنند و تدبير به اغذيه مجففه و قابضه مثل لحوم بقر و بز نر كوهى و ماده بز و قطاو دراج مطبوخ به سركه و سماق و زرشك و اناردانه و سداب و كرفس و گشنيز خشك نمايند و طلع و سيب ترش و غبيرا و حب الآس و آلو و توت خام و مانند آن بخورند و به تقليل غذا امر كنند و اكثار از تعب و تقليل از شراب نمايند .
و چون عدس مقشر به جاورس مقشر و روغن گل بپزند نفع بين نمايد .
و اگر اين را در آب انار بپزند منفعت زياده تر باشد .
و اين دوا نيز قطع سيلان منى كند تخم سداب سه درم