تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 116

مساهمون:

ص١١٦
- به قدرى كه ازالهء عطش كند - ماء الشعير كه دوازده مثقال جو را با يك تا دو مثقال از زنيان و تخم رازيانه جوشانيده باشند بياشامند . هرگاه جوع شديد بروز كرد ، اغذيهء زودهضم ، از قبيل آش‌هاى ترشىدار از انار ، زرشك ، سماق ، ليمو يا غوره كه با جوجه و اسفناج و گشنيز و اندكى نعناع پخته باشند ؛ يا از ميوه مثل انارين كه گلاب و نعناع بر او زده باشند يا نارنگى يا پرتقال يا كاهو يا سكنجبين بخورد ، آن هم به قدر اندك و كمتر از اشتها و بعد از اندكى هم بخوابد .

علاج ورميّه : « 1 »

علاج اين تب‌ها ، همان علاج اورام و دماميل است ؛ يعنى بعد از تخليهء روده‌ها از فضول [ به كمك مسهل مشروب يا اماله ] ، درصورتىكه اورام در مغابن - يعنى زير بغل ، پشت گوش و بيخ ران - نباشد ، خصوصا اگر سميتى در اورام مغابن باشد ، بايد از جانب مخالف او را فصد كنند ؛ امّا اگر ورم مغابن باشد ، از جانب موافق بايد فصد كنند تا از مرور مواد به اعضاى شريفه ايمن شوند . بسيار مىشود كه با همين اخراج خون ، ورم زايل شود و از استعداد انفجار منصرف مىشود ؛ خصوصا اگر بعد از فصد ، استفراغى به حقنه يا شرب مليناتى مانند آب نقوع تمر يا آلو با شكر ، يا ترنجبين ، يا شيرخشت ، يا اقواى از آن به افزودن چهار الى هشت مثقال نمك فرنگى ؛ يا اقواى از آن به افزودن آب طبيخ چهار تا هشت مثقال سنا مكى و دو تا چهار مثقال ورق گل سرخ ؛ يا افزودن آب گرم‌شدهء نقوع آنها - سنا و ورق گل سرخ - كه شب تا صبح خيسانيده شده باشند ، به عمل آورند . در هرحال لازم است ميانهء قلب و موضع ورم ، نزديك ورم را تبريد كنند
هامش
( 1 ) . تب‌هاى ورميّه دوگونه‌اند : يكى يوميّه ، كه تب‌هاى تابع اورام ظاهرى است كه در ظاهر پوست و گوشت‌هاى زير آن ايجاد شده باشند ؛ دوم ، خلطيّه كه غالبا تب‌هاى تابع اورام باطنى چنين هستند .
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 116 | مؤسسه احياء طب طبيعى / ميرزا حاجى بابا محمد تقى شيرازى