گذشت
بحاح
بموحده و حائين مهملتين كه فيما بينهما الفست بر وزن صراح قسمىست از ان و مر
برد الصدر
جمود الصدرست و مر توجيه يظهر به وجه التسمية فى باب الجيم
بسفايج
بكسر موحده و سكون سين مهمله و فتح فا و كسر تحتانى و سكون جيم ورم نرم اندرون بينىست كه بظهور عروق كثير مانا با رجل روبيان حادث شود و در خشم معه وجه تسميه گذشت
پسته خوردگى
اسم فارسى بلخيه است
بوغماق
بضم موحده و سكون غين معجمه و فتح ميم و الف و قاف اسم تركى خناقست و پوشيده نماند واوى فيما بين موحده و غين معجمه مرقومست مكتوبى اعرابىست چه نوشتن واو بجاى ضمه و يا محل كسره و الف مقام فتح رسم خط اتراكست
بلاده
بفتح موحده و لام و دال مهمله و فوقانى نوعىست از فساد فكر كه در علوم نظريه چون طبيعى و الهى يا عمليه مانند طب و رياضى دست دهد و صاحبش را بليد بر وزن خمير گويند
بوغمه
بضم موحده و سكون واو مجهول و غين معجمه زده و فتح ميم و هاء
بوقمه
بقاف عوض غين معجمه لغتىست ؟ ؟ ؟
بتركى گرهىست كه زير گلو بهم رسد
بيت الدّم
پوشيده نماند كه بيت بفتح موحده و سكون تحتانى و فوقانى بتازى خانه را گويند دوم بمعنى خونست و بيت الدم مرضىست كه ويرا ام الدم نيز گويند و بيونانى على ما مر فى باب الالف ابو رسما خوانند و از آنكه خون درين علت در جاى متمكن باشد بدين اسم موسوم شده فافهم
بيسى
بموحده مكسوره و تحتانى ساكنه و سين مهمله مكسوره و تحتانى ساكنه ثانيه به فارسى برصست
بىآرامى
اسم فارسى قلقست
پيچش
بكسر موحده فارسى و سكون تحتانى و فتح جيم فارسى و سكون شين معجمه به فارسى زحيرست
تامس
به فارسى كلفست
تب
« 1 » بفتح فوقانى و سكون موحده تازىست و مشهور بباء فارسى اسم حمىست
تجبّن اللّبن فى المعدة و الامعا
بايد دانست كه جبن بضم جيم و سكون موحده و نون بتازى پنيرست و تفعل على ما تقرر فى كتب التصريف بمعنى صيرورت آمده و لبن بفتح لام و سكون موحده و نون بتازى شير را گويند و تجبن اللبن فى المعده عبارت از بسته شدن و پنير گشتن شيرست در معده و مرض مذكور را على ما مر فى باب الجيم جمود اللّبن نيز گويند و بيشتر به اطفال عارض شود و صورت حدوثش اينست كه جهال جهت رفع اسهال بخورانيدن نفحه يعنى پنير مايه پردازند و عقب آن پنير دهند ما بعد شير دادن فورا نفخه خورانند و بدان سبب شير در معده بفسردگى گرايد و سميت و عفونت در ان رو نمايد و از آن رو نفخ شكم و غشى و تنگى نفس و عرق سرد دست دهد و باشد كه بنا بر شدت عفونت حدوث حمى
هامش
( 1 ) كذا فى هفت قلزم و بهار عجم و غيره مسطورست و بباى پارسى غلطست