قلت خروج منى بود و قلت منى يا بسبب ضعف بدن و كمى غذا بود علاج آن غذاء جيد مانند گوشتهاى فربه مرغن و نارجيل با شكر حلوا از نشاسته و بادام و پسته و مانند آن و زردى بيضه نيم برشت خورد و شراب خوردن نيز نافع بود و ترك جماع نمايد و خود را در عيش و عشرت دارد و يا بسبب برودت آلات منى باشد علامت آن انجماد منى و عسر خروج آن و انتفاع از اشياء حاره بود علاج آن معاجين گرم مقوى باه و معجون لبوب كبير و زنجبيل پرورده و دواء البصل تناول كنند و اگر بسبب حرارت آلات منى باشد علامت آن غلظت منى با سرعت انزال بود و از مبردات نفع يابد علاج آن از مبردات كنند و يا بسبب يبوست آلات منى باشد علامت آن غلظت منى و انتفاع از اشياء مرطبه بود علاج آن از مرطبات كنند و دواء الترنجبين بخورد و اگر بسبب رطوبت آلات منى باشد علامت آن منى رقيق بود علاج آن از اشياء يابسه مانند زيره و دارچينى كند و اطريفل صغير و معجون به زور و مانند آن نافع بود و اگر بسبب برودت و رطوبت باشد و اين اكثر بود به نسبت برودت و يبوست و حرارت و يبوست علاج آن مركب از علاج مفردات كنند و حرارت و رطوبت سبب اين مرض نمىشود و اگر نقصان باه بسبب سكون منى و فقدان لذع آن بود چنانچه بنگى و افيونى را مىباشد علامت آن كثرت منى و جمود و غلظت آن باشد علاج معجون زرعونى و معجون به زور و ديگر معاجين و دواء المسك و سفوف عنبر خورند و روغن عاقرقرحا استعمال كنند و اگر نقصان باه بسبب ترك جماع واقع شود علاج آن اغذيه باهيه مثل شير و شكر و ماهى تازه و زردى تخممرغ و كله و هريسه بخورد و شنيدن حكايات كه مشتمل بر رغبت جماع باشد و نظر در تسافد حيوانات مهيج اين معنى بود و در تقويت باه فائده غذا زيادهتر از دوا بود و از تخمه و كثرت شرب آب و كثرت استفراغات و مجففات منى و محللات رياح و حوامض و مخدرات و تبريد كثير احتراز كند و اگر بسبب امور وهميه باشد ازاله وهم بلطائف الحيل كنند و اگر بسبب ضعف قلب باشد علاج خفقان كنند و اگر بسبب ضعف دماغ باشد تقويت دماغ كنند و همچنين اگر بسبب ضعف جگر و يا معده
مخازن التعليم ( فارسى ) — صفحة 216
مساهمون: محمد صادق على خان
ص٢١٦