تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تأليف شريفى ( فارسى ) — صفحة 73

مساهمون:

ص٧٣
لفظ عام است اطلاق مىكنند برين غله‌ها تانى كانكن شياماك نيوارك نرتك ادالك برتدكامد هولكانندى مكهى پرنيك هين جوكوردو كهكا كريد هكامل مكند كود و تودپرنى نيز اطلاق يابد تحقيقات الفاظ مذكوره در جايهاى آنها مذكور خواهد شد

فصل الكاف

تكر

بفتح تاء فوقانى و كاف مشدد و سكون راء مهمله اسم دوغى كه چهارم حصّه آب درو بود و برخى اطلاق مىكنند بر آنكه درو آب و جغرات مساوى بود و بتخفيف كاف فارسى اسم اسارون است شيرين و گرم و تيز و سبك و دافع آسيب جن و پرى و فساد زهر و صرع و بيهوشى و امراض چشم و فساد باد و بلغم و صفراء و قسمى از تكر سرخ است

فصل اللام

تلك

بكسر تاء فوقانى و فتح لام و سكون كاف گلى است مانند كنجد گرم و دافع فساد بلغم و جذام و از رساين است و نيز به سكون لام اسم زنجبيل نوشته‌اند

تلسى

بضم تاء فوقانى و سكون لام و كسر سين مهمله و سكون ياء تحتانى مشهور نهالش به قدر يك گز و زياده از آن و برگ كوچك طولانى اندكى كنگره دارد اهل هند بسيار عزيز دارند و پرستش او مىنمايند قسمى از ريحان تلخ و تيز و گرم و مقوى دل و مشهى طعام و مولد صفرا و سوزش اعضا و دافع جذام و دشوارى بول و درد پهلو و فساد خون

تل

بكسر تاء فوقانى و سكون لام و گاهى باضافهء ياء تحتانى نيز آمده يعنى

تلى

گويند و تلى تيز نام چيزى است كه بعد از كشيدن روغن ثفل باقى بماند و گويند سرد و خشك و خرد افزا و مشهى طعام و مصلح فربهى مفرط و حابس شكم و مصفى آواز گلو و دافع تشنگى و افزاينده باد و فروزندهء رنگ و روى و آن سه قسم است اول پوت و قسم دوم نل بند يعنى كنجد سفيد و قسم سيوم صحرائيست كه آن كنجد سرخ است همه اقسام گرم و تيز و شيرين و گران و حابس شكم و افزايندهء بلغم و صفراء و مقوى سر و دافع دملها و امراض بادى و مشهى طعام و خرد افزا و حابس بول و بهترش سياه است پس سرخ و گل كنجد در امراض چشم مثل ناخنه و گل آن به تجربه رسيده است