كشند باعث اصلاح او مىگردد و مردم لاهور و افاغنه اكثر بسعوط استعمال مىكنند برودت و رطوبت دماغ را نفع مىكند و نزله كه بسبب برودت و رطوبت باشد آن را نيز زائل گرداند و همين قسم ضعف بصر را و بدماغ حار مضر بود و در الفاظ الادويه مرقوم است كه عزيزى را بصارت بالكل زائل گرديده بود بعد از مدت با او ملاقات كردم ديدم كه كتابت مىكند به او استسفار كردم گفت كه يك مدت برگ سنبهالو كه عبارت از پنجنگشت است خشك كرده بالمناصفه كشيدم اللّه تعالى بسبب آن بينايى به من ارزانى فرمود تنباكوى صورتى را اكثر سكنه شهر خصوص زنان همراه برگ تنبول مىخورند در تحليل و هضم نفع مىنمايد و موافق به مرطوبين و مبرودين است و باعث نشف رطوبت از قروح و فرج زنان است و عرق او نيز مستعملست براى فوائد مذكور
تم
بكسر تاء فوقانى و سكون ميم قسمى است از ماهى مشهى و مقوى و بسيار مبهى است
تمال
بفتح تاء فوقانى و ميم و الف و لام اسم درخت سرو است بخاصيت مانند درخت سال است و دافع اماس اعضاء و سوزش آن و آبله
تمال پتر
بفتح تاء فوقانى و ميم و سكون لام و فتح باء فارسى و تشديد تاء فوقانى ثانى و سكون راء مهمله اسم پترج است و تمال را درخت سرو نوشتهاند پس بدين صورت تمال پتر بايد كه برگ تمال يعنى سرو باشد و پترج را بعضى برگ صندل نوشتهاند بالجمله درين لفظ اختلاف بسيار واقع است
فصل النون
تن
بضم تاء فوقانى و سكون نون مانا بدرخت نيب و ثمرش چون ثمر نيب و گل او از رنگهاى هندوستان است زرد رنگ سرد و قابض شكم و مبهى و دافع ركت پت و بثور و جذام و بعضى نوشتهاند به عربى ارجيقن است و صاحب تحفه مىنويسد كه ارجيقن اسم اسبرگ است و چهره كه مىنويسد مشابه تن نيست
تنبول
بفتح تاء فوقانى و خفاء نون و سكون باء موحده و ضم آن و سكون واو و لام اسم پان است در مجالس شاديها خصوص در مجالس زنان پان را سائيده عرق او مىگيرند جوزبوا بسباسه و قرنفل و