ديگر ؛ طئ چصه گهيكنوار را از يك طرف تراشيده و اندكى زردچوبه و فلفل و نمك سائيده بر آن پاشيده گرم ساخته بر ورم بندند زود پخته منفجر مىسازد و اندك گرمى خواهد كرد . ديگر ؛ برگ نيم در اوائل گرم نموده بستن تحليل مىدهد .
ديگر كه ورم زير بغل و گوش را زود بپزد و بكشايد ، مسى نبات كه مشهورست برگ از وى بگيرند و برابر آن برگ نورسته ارند بستانند و هر دو را بكوبند و قدرى نمك آميخته نيمگرم ضماد نمايند .
ديگر ؛ ورم خيارك را كه به هندى بده گويند نفع دهد ، بول طفل در آوند نهند تا گرم شود و صابون تراشيده و اندكى نمك در آن انداخته بپزند چون غليظ شود چند روز خيارك پيهم بندند هم صبح و هم شام تازه مىكرده باشند به غير از درود تصديع شكسته ريم بيرون مىكند بعده به مرهم بسازند .
ديگر ؛ براى ورم هر جا كه باشد سود دهد ميتهى و هالون ، هر دو را بسايند مساوى الوزن و با آب ليپ كنند در دو سه روز دفع شود و اگر خواهند كه بپزد گرم كرده ليپ نمايند و اندكى زردچوبه نيز آميزند .
ديگر كه جهت ورم اعضاء و يرقان و يا غلبهء خون كه موجب ورم باشد و اورامى كه بعد از تپها بهم ميرسد مجرب است ، بيخ بيد ، انجير سفيد ، لسان العصافير « 1 » ، زنجبيل ، فلفل دراز ، جواكهار چوب نار جمله برابر كوفته ، بيخته ، و ثلث مجموع ريم آهن صلايه نموده ممزوج كرده با عسل مقوم بسرشند و هر روز يك وقته تا دو هفته بدهند و از ترشى و
هامش
( 1 ) - لسان العصافير : به فارسى زبان گنجشك نامند . درخت او قسمى از درخت دردار و عظيم است و برگش شبيه به برگ بادام ، و ثمرش عريض و طولانى و متفرّق و در جوف هر يك ، دانه ، ايست از تخم خربزه درازتر شبيه به زبان گنجشك و سرخ ، و مغز او سفيد مايل به زردى و با تندى و تلخى و قوّتش تا ده سال باقى است . ( تحفه )