فاصله دارد . دو ساعت از بئر عباس اين طرف ، جلگهء وسيعى است كه در منزل ديروزى ذكر آن شد ، [ وقتى ] تمامشده جاده داخل درّه مىگردد كه عرضش خيلى كم است . كوهى كه در سمت چپ اين درّه واقع است موسوم به دركال و ديگرى كه در سمت راست است ، فقره مىنامند . در وسط اين تنگه چاهى است مسمّى به بئر الراحه . بهتر آن است كه حجاج در وقت عبور از اينجا آب بردارند ، زيرا در شريوف آبى نيست كه رفع احتياج نمايد . همراهان بهقدر كفاف احتياطا از اين چاه آب برداشتند . بعد از طى مسافتى تقريبا بهقدر هفت ساعت از بئر عباس راه به سمت يسار منحرف شده مىرسد به شعب الحاج . به فاصله نيم ساعت بعد از آنجا در يسار راه سنگى است بزرگ كه چند سوراخ دارد . مردم به طرف او سنگ مىاندازند و اين رسم از قديم معمول است . جهت معلوم نيست و نيز قدرى آن طرفتر در وسط راه سنگى است بهطور عمودى به ارتفاع يك ذرع منصوب است . جهت او را هم كسى نمىدانست . يك قدرى كه از اين سنگها مىگذرى در سمت يسار جادهء قبور شهدايى است غيرمعروف . چاهى هم دارد . بعد از مسافت چندى در وسط سنگلاخ ، در سر چاهى مسمّى به شريوف [ كه ] آثار آب آن معلوم نبود ، نزول گرديد . بعضى از حجاج و اهل قافله كه احتياطا قبل از وقت تدارك آبى كرده بودند آسوده بودند . كسانى كه غفلت داشته ، نتوانستند بهقدر لزوم تحصيل آب نمايند ، اغلب آنها با تيمم نماز گذاردند و به شتران باركش هم بى آنكه قطرهء آبى بدهند ، از اين منزل بىآب و علف ، صبحى حركت دادند . معلوم مىشود كه جنس شتر نسبت به ساير حيوانات خيلى طاقت بىآبى را دارد كه در اين هواى گرم عربستان دو روز و يك شب تشنه ماندند .
در اين اراضى درخت مغيلان فراوان است كه صمغ عربى از همان درخت به عمل مىآيد . درخت آن شبيه به درخت سنجد است . بعضى از اين درختان كه به نظر خيلى قوى و كهنسال مىآيد ، بسيار بزرگ است . شاخههاى آن راست نيست . اغلب معوج و منحنى و پوشيده به خارهاى بلند و تيز [ است ] . برگهاى
هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — صفحة 205
مساهمون: محمد رضا طباطبايى تبريزى
ص٢٠٥