به جهت استماع حاضر مىشوند .
ديگر مسجد حسن پاشا « 2 » كه در سنهء هشتصد و هشتاد و پنج هجرى ساخته شده جامعى بسيار عالى و مزين و بزرگ مىبوده كه بعدها به كلى خراب شده و اهل تبريز به جاى آن مسجدى بنا كردهاند .
ديگر مسجد استاد شاگرد : بانى اول آن از اولاد هلاگو خان بوده و سليمان نام داشته در سنهء هشتصد و چهل هجرى اين مسجد را بنا نموده بعد از خرابى در سنهء هزار و دويست و سى و هفت حاجى ميرزا يوسف مجتهد بناى آن را تجديد كرده است « 3 » .
جامع تويسركان :
ابتدا مسجد جامعى در تويسركان ساخته شده كه به هيچوجه وجه تاريخ آن معلوم و معين نيست و آن بنا به كلى منهدم شده و آثارى از آن نمانده كه سبك و وضع آن به دست آيد . بهجاى آن الآن مسجدى است كه مىتوان گفت فقط يك شبستان است عبارت از سه طاق در شش طاق كه مجموع هيجده طاق مىشود . محل و موضع اين مسجد طورى است كه خيلى مستعد و قابل مرمت بلكه شايستهء احداث بنائى عالى مىباشد . گويند بانى شبستان حاليه حاجى جبار نامى از اهل تويسركان بوده و زياده از يك صد سال است كه اين شبستان ساخته شده .
جامع تهران :
جامع عتيق دارالخلافهء تهران يكمرتبه بنا نشده بلكه به دفعات ساختهاند . ابتدا طرف جنوبى كه ايوان بزرگ و مقصوره در آن واقع است بنا شده و بعضى گويند كه اين يكطرف هم يكدفعه ساخته نشده است .
بههرحال بنائى است قديمى و از قراين چنين معلوم مىشود كه در عهد شاه عباس ثانى و در سنهء هزار و هفتاد و دو به اهتمام رضى الدين نامى ساخته شده و در سنهء هزار و دويست و پنجاه و دو مرحوم شيخ رضا اين
هامش
( 2 ) - ظاهرا منظور از حسن پاشا ( حسن پادشاه ) همان اوزون حسن آققويونلوست كه در سال 872 بر جهانشاه قراقويونلو و در سال 873 بر سلطان سعيد گوركانى دست يافت و قلمرو ايشان را به دست گرفت .
( 3 ) - در خصوص مساجد تبريز رجوع شود به كتاب نفيس تاريخ تبريز تأليف نادر ميرزا و « آثار باستانى آذربايجان » از عبد العلى كارنگ ( انتشارات انجمن آثار ملى ) .